اى على ! در سه جا دروغ ، پسنديده است : « 1 » مكر در جنگ ، وعده دادن تو به همسرت ، و سازش برقرار كردن در ميان مردم .
اى على ! در سه چيز ، راستگويى ناپسند است : سخن چينى ، دادنِ خبر ناراحت كننده به كسى درباره خانواده او ، و دروغ دانستن خير و يا خبر كسى .
اى على ! چهار چيز ، هدر مىرود : خوردن پس از سيرى ، چراغ روشن كردن در مهتاب ، كِشت در شوره زار ، و كار خوب در پيش نا اهل .
اى على ! چهار كار ، زودْ عقوبت است : مردى كه به او احسان كنى و او در برابر ، به تو بدى كند ؛ و مردى كه تو به او ستم نكرده باشى و او به تو ستم كند ؛ و مردى كه در كارى با او پيمان ببندى و وفادار باشى و او فريبكارى كند ؛ و مردى كه خويشانش با او صِله رحِم كنند ، ولى او قطع رحِم كند .
اى على ! هر كس ، چهار چيز را داشته باشد ، اسلامش كامل مىگردد : راستى ، سپاسگزارى ، آزرم ، و خوشاخلاقى .
اى على ! كم حاجت خواستن از مردم ، خود ، بىنيازى فعلى است ، و بسيار حاجتخواهى از مردم ، مايه ذلّت است و نادارى فعلى .
اى على ! مؤمن ، سه نشانه دارد : روزه گرفتن ، نماز خواندن ، و زكات دادن .
هامش
( 1 ) . شايان ذكر است كه دروغ ، حرام است و دروغ گفتن ، همانند ساير حرامها گناه است و ميان آن و ديگر حرامها تفاوتى وجود ندارد ؛ امّا زمانى كه دو كار مهم و مهمتر وجود دارد كه بايد يكى انتخاب شود ، مهمتر مقدّم است ؛ زيرا عقل حكم مىكند كه در تزاحم ميان دو حرام ، كه يكى از آن دو جرم كمترى دارد و بايد يكى را انتخاب كرد ، لازم است آنچه جرم كمترى دارد ، انتخاب شود ؛ مانند جايى كه كسى در حال غرق شدن است و براى نجات وى بايد حرامى مرتكب شد و ميان نجاتِ غريق و انجام واجب ديگر ، بايد يكى را انتخاب كرد ، نجات غريق ، مقدّم است ؛ چرا كه مهمتر است . ادلّه چهارگانه كتاب ، سنّت ، اجماع و عقل هم بر همين دلالت مىكنند . اين حديث و حديث بعدى از اين گونه مسائل هستند .