نافرمانى كرده ، با عذاب دردناك ، سختْ كيفر دهنده است " .
دوم ، اين كه : سخت كيفر دادنِ يك گناه ، به معناى كيفر دادن و عذاب كردنِ تنها نيست ؛ بلكه كيفر دادن و عذاب كردن همراه با نفرت و ناپسند دانستن آن گناه است .
اين دو نكته ، تفاوتصفت " منتقم " وصفات مشابه ، همچون : " مُعذّب ( عذاب دهنده ) " ، " مُخزى ( خوار كننده ) " ، و " مُهلك ( هلاك كننده ) " را روشن مىكند .
از مباحث بالا روشن مىشود كه كيفر سخت الهى ، به معناى كيفر گناه بزرگ ، همراه با ناپسند دانستن آن است و اين معنا ، بر اساس " عدل الهى " تحقّق مىيابد . در همين جاست كه تفاوت انتقام خدا با انتقام رايج در ميان انسانها كه به جهت آرام شدن دل و معمولًا همراه با ستم و دشمنى است مشخّص مىگردد .
قرآن " پس مپندار كه خدا ، وعده خود را به پيامبرانش خلاف مىكند ، كه خدا شكستناپذيرِ انتقامگيرنده است " .
" [ كتابهايى ] پيش از آن براى رهنمود مردم ، فرو فرستاد ، و فرقان ( جداكننده حق از باطل ) را نازل كرد . كسانى كه به آيات خدا كفر ورزيدند ، بىترديد ، عذابى سخت خواهند داشت ؛ و خداوند ، شكستناپذير انتقام گيرنده است " .
" و هر كه را خدا هدايت كند ، گمراهكنندهاى ندارد . مگر خدا نيست كه نيرومندِ كيفرخواه است ؟ " .
حديث 1421 . پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله در دعا : خدايا ! از تو مىخواهم به نامت . . . اى يارىرسان ، اى پيروزگر ، اى هلاككننده ، اى سخت كيفر !
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى) — صفحة 75
مساهمون: محمد الريشهري
ص٧٥