تخطي إلى المحتوى الرئيسي

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى) — صفحة 73

مساهمون:

ص٧٣
بخشيدى كه مرا به بهشت وارد سازى ، به گشاده‌دستى و بخشش و رحمتت .

3 / 67 مُنتقِم

واژه‌شناسى " مُنتقِم "

صفت " مُنتقِم ( سخت‌كيفر ) " ، اسم فاعل از " انْتَقَمَ ، يَنْتَقِمُ " ، از ريشه " نقم " است كه بر ناپسند دانستن و سرزنش چيزى دلالت مىكند . " نقمتُ عليه ، أنْقَمُ " يعنى : به خاطر بدى كارش ، آن را ناپسند دانستم و او را سرزنش كردم و از او ، به شديدترين شكلى ، نفرت پيدا كردم ، و نقمت ، از قبيل عذاب و كيفر ( مجازات ) سخت است . پس " انتَقَمَ " به اين معناست كه كار كسى را ناپسند دانست و او را كيفر داد . ابن اثير مىگويد : مُنتقِم ، در نام‌هاى خداى متعال ، به معناى كسى است كه كيفر را بر هر كه بخواهد ، سخت مىگردانَد .

مُنتقِم ، در قرآن و حديث

در قرآن كريم ، برگرفته‌ها از ريشه " نقم " ، سيزده بار به خدا نسبت داده شده‌اند . تعبير " شكست‌ناپذير و داراى كيفر سخت " ، چهار بار و صفت " سخت‌ْكيفران " ، سه بار در مورد خدا به كار رفته است . در اين آيات ، كيفر سخت خدا ، شامل حال كافران ، دروغ‌انگاران ، بدكاران و نافرمانان ، دانسته شده است . با توجّه به معناى واژگانى ريشه " نقم " و " انتقام " ، دو نكته به نظر مىرسد : نخست ، اين كه " انتقامْ " صدق نمىكند ، مگر آن كه جرمِ انجام شده ، بزرگ و كيفرش سنگين باشد . از اين رو ، در حديثى آمده است : " [ خداوند ] كسى را كه