تبع آن ، تحقّق مىيابند .
3 . انسان در پيدايش ناگوارىها نقش دارد
سومين نكته قابل توجّه در تبيين رابطه " قضا و قدر " و " شُرور " ، نقش انسان در پيدايش شُرور است .
تقدير الهى در مورد شُرورى كه به دست انسان پديد مىآيند ، خِذلان ( به معناى : واگذار شدن انسان به خويش ) است . انسان ، گاهى استحقاق " توفيق " مىيابد و گاهى استحقاق " خذلان " ، و آن گاه كه استحقاق خذلان يافت ، خداوند ، او را به خود ، وا مىگذارد . در اين جاست كه انسان ، بدون اين كه مجبور باشد ، به اراده خودش شر مىآفريند .
بر اين اساس ، آنچه خير از انسان سر مىزند ، به توفيق خداوند و منسوب به خداست و آنچه شر از انسان سر مىزند ، به خودِ او منسوب است ؛ چرا كه او بر خلاف خواست تشريعى خداوند و به اراده خود ، آن را انجام داده است ، چنان كه در دعا مىخوانيم :
" خير در دستان توست و شر به تو منسوب نيست " .
اين موضوع در فصل آينده ، بيشتر توضيح داده خواهد شد .