سخنى درباره نقش قضا و قدر در پيدايش مصايب و شرور
آيات و احاديث اين فصل ، به چند نكته بسيار مهم در شناخت مبدأ خير و شر در نظام آفرينش و نقش قضا و قدر در پيدايش مصائب ( گرفتارىها ) و شُرور ( بدىها و ناگوارىها ) اشاره دارند . اين نكات ، عبارتاند از :
1 . خير و شر ، مخلوق و مقدّر خدايند
خير و شر ، مخلوق و مقدّر خدايند ، بدين معنا كه پديدهها ( اعم از حوادث طبيعى و غير طبيعى ) ، همه در محدوده خلق و تقدير خداوند هستند و اگر خداوند متعال نخواهد ، هيچ پديدهاى ، چه خير و چه شرّ ، تحقّق نمىيابد . حتّى كارهايى كه انسان به اراده و اختيار خود انجام مىدهد ، از اين قانون كلّى ، مستثنا نيستند ، هر چند خداوند متعال ، در وضع قوانين و احكام ، از كارهاى زشت ، نهى كرده است . اين آيه شريف ، به همين معنا اشاره دارد :
" بگو : همه [ ى پيشامدهاى خوب و بد ] ، از جانب خدايند " . « 1 »
اعتقاد به اين حقيقت ، " توحيد افعالى " ناميده مىشود .
بر اين اساس ، ثنويّه كه آفريدگارِ شُرور را غير از آفريدگار خيرات مىدانند
هامش
( 1 ) نساء : آيه 78 .