اخبار مزبوره انبياء و اصفياء بودند ، و اجماع ايشان حجّت ، و اتّباع ايشان مطلقا واجب عينى است بالاتّفاق ، به خبر متواتر « إنّي تارك فيكم الثقلين » « 1 » الخ .
و حديث « أهل بيتي كسفينة نوح » « 2 » الخ ، و براى آنكه آيهء تطهير « 3 » خاصّ در ايشان است ، و براى آنكه اقرب رسول و اعرف بما في البيتاند .
اشكال : سلّمنا پس در آزر پدر إبراهيم چه كرده شود ؟ و در قرآن آيات « 4 » صريح بر كفر و بتپرستى و بر پدريت اواند ، در آنجا مجال تحويل و تأويل باقى نمىباشد ؟
جواب : آن امام رازى در تفسير كبير به چند وجه داده :
اوّل : قيل : إنّ آذر لم يكن والد إبراهيم ، بل كان عمّه ، و احتجّوا عليه بوجوه « 5 » .
يعنى آذر پدر إبراهيم في الحقيقه نبوده ، بل عمّ او بوده .
چنانچه بيضاوى « 6 » و غير او هم نقل كردهاند كه اهل انساب و سير متّفق عليهاند كه پدر إبراهيم تارح بوده ، و آذر عمّ آن حضرت ، چونكه از صغر إبراهيم عليه السلام را تربيت كرده ، و بر مربّى و پدر رضاعى اگرچه از اباعد باشد أب در هر عرف مىگويند ، پس اين حكايت از اطلاق إبراهيم مىباشد نه اعلام و نه اخبار از حقيقت آذر ، پس تأويل معقول مىباشد .
منها : أنّ آباء الأنبياء ما كانوا كفّارا ، و يدلّ عليه وجوه ، منها : قوله تعالى
الَّذِي
هامش
( 1 ) احقاق الحق 9 : 309 - 375 از جماعت كثيرى از عامّه .
( 2 ) احقاق الحقّ 9 : 270 - 293 .
( 3 ) سورهء احزاب : 33 .
( 4 ) سورهء انعام : 74 و توبه : 114 و مريم : 42 و انبياء : 52 و شعراء : 70 و غيره .
( 5 ) تفسير كبير فخر رازى 13 : 38 - 40 .
( 6 ) تفسير بيضاوى 1 : 307 - 308 .