4 - مذهب حنبلى
اين مذهب به امام احمد بن « 1 » حنبل شيبانى ، رضى الله عنه ، كه به سال يك صد و شصت و چهار ( 164 ) در بغداد متولد شده و در سال دويست و چهل و يك ( 241 ) در همان جا وفات يافته است ، انتساب دارد .
برخى گفتهاند : احمد حنبل در مرو تولَّد يافته و در شيرخوارگى ببغداد برده شده است « 2 » .
اين مذهب چهارمين مذهب از مذاهب چهارگانهء معموله ميان اهل سنّت است .
احمد از خواصّ اصحاب و شاگردان شافعى بوده ، علم از او گرفته و هماره با وى مصاحبت مىداشته تا اين كه شافعى بمصر رفته است .
مذهب حنبلى در بغداد پديد آمده و از آنجا به ديگر بلاد راه يافته و در آن بلاد شيوع يافته ليكن نه به اندازهء شيوع مذاهب ديگر .
ابن فرحون در كتاب « الدّيباج » گفته است :
« و امّا مذهب احمد بن حنبل در بغداد ظاهر گشته پس از آن در بسيارى از شهرهاى
هامش
« 1 » حنبل جد احمد است و پدر او به نام محمد است .
« 2 » ياقوت در معجم البلدان ( ذيل كلمهء رزيق ) چنين آورده است : « الرزيق نهر بمرو و عليه محلة كبيرة و فيها كانت دار احمد بن حنبل » و در ذيل « مرو الشاهيجان » چنين گفته است « و قد اخرجت مرو من الاعيان و علماء الدين و الاركان ما لم يستخرج مدينة مثلهم منهم احمد بن محمد بن حنبل الامام و سفيان بن سعيد الثورى
و اسحاق بن راهويه و عبد اللَّه بن المبارك و غيرهم » .