عبد اللّه بن مهاجر « 1 » و سپس يحيى بن الحارث ذمارى « 2 » ، و سپس شريح بن يزيد حضرمى « 3 » .
از ميان اينان كسانى چون ستاره درخشيدند و در قرائت و حفظ ، مهارت يافتند تا آنجا كه در اين علم سرآمد زمان خود شدند و همگان به ايشان رجوع مىكردند قرائت را از ايشان مىآموختند .
تعداد قرائات
پس از اين مرحله عبارات و اصطلاحاتى نظير قرائات هفتگانه ، قرائات دهگانه و قرائات چهاردهگانه ، كه بيانگر تعدد قرائات بود ، رواج يافت . از اين ميان اصطلاح قرائات هفتگانه شهرتى بيشتر يافت و از مقام و منزلت برترى برخوردار شد . قرائات مذكور قرائاتى است كه به هفت امام معروف قرائت يعنى نافع ، عاصم ، حمزة ، عبد اللّه بن عامر ، عبد اللّه بن كثير ، ابو عمرو بن علاء و كسايى منسوبند .
كسانى كه قرائات دهگانه به آنان نسبت داده شده است عبارتند از : هفت امام مذكور به اضافه ابو جعفر ، يعقوب و خلف « 4 » .
درباره علم قرائات بايد گفت تا مدتها پس از ظهور اسلام و نزول قرآن از قرائت به عنوان علم سخنى در ميان نيامد . سپس ، عصر تدوين فرا رسيد در حالى كه هنوز از قرائات هفتگانه خبرى نبود . در اين دوران ابو عبيد قاسم بن سلام ، ابو حاتم سجستانى « 5 » ، ابو جعفر طبرى و اسماعيل قاضى « 6 » اولين كسانى بودند كه در قرائت دست به تأليف زدند . اينان در كتابهاى خود مطالب فراوانى دربارهء قرائات نوشتند و رواياتى عرضه داشتند كه به موجب آنها تعداد قرائات به چند برابر قرائات هفتگانه افزايش مىيافت .
پس از ايشان ، در آغاز قرن دوم قرائات هفت امام قارى در سرزمين اسلامى شهرت
هامش
( 1 ) . اسماعيل بن عبد اللّه بن ابى مهاجر مخزومى ، ابو عبد الحميد ( م 132 ه . ق ) تابعى . ( زركلى ، 1 : 318 )
( 2 ) . يحيى بن حارث ذمارى - ص 389 .
( 3 ) . شريح بن يزيد ابو حيوة حضرمى حمصى ( م 203 ه . ق ) ( غاية النهاية ، 1 : 325 )
( 4 ) . دربارهء قاريان دهگانه در فصل بعد توضيحات بيشتر خواهد آمد .
( 5 ) . سهل بن محمد بن عثمان سجستانى - ص 516
( 6 ) . اسماعيل بن اسحاق بن حماد بن زيد ازدى ، ابو اسحاق بغدادى ( م 282 ه . ق ) . فقيه مالكى . وى كتابى در قرائت داشته است . ( غاية النهاية ، ابن جزرى ، 1 : 62 ) ؛ نيز - ص 529 .