شيخ اعظم انصارى
سالهاى 1266 تا 1281 ق عصر تلألؤ و درخشندگى شيخ اعظم مرتضى انصارى مرجع جهان تشيع است . او با ژرف انديشى و موشكافى علمى توانست روح تازه اى در كالبد فقه و اصول بدمد . و دو كتاب رسائل و مكاسب كه سالها در حوزههاى علميه تدريس مىگردد از همين عالم ربانى است .
در روزگار او بحثهاى فقهى به اوج گستردگى و نهايت دقت رسيد و فقه از حيث استدلال به صورت چشمگيرى تطور يافت . او پيشواى دوره هشتم در ادوار فقه و طلايه دار دوره پنجم از ادوار كيفيت بيان فقه و پرچمدار دوره هفتم در ادوار اجتهاد و بنيانگذار بعضى مبانى فقه به شمار مىرود .
ميرزاى مجدد شيرازى
سالهاى 1281 تا 1312 ق عصر مرجعيت و زعامت عامه ميرزاى مجدد محمد حسن شيرازى است . در اهميت مقام علمى او همين بس كه شيخ اعظم هر وقت مسأله اى را مورد بحث قرار مىداد و ميرزا حضور داشت ، نظر او را جويا مىشد . و بارها ميرزاى شيرازى را مجتهد مطلق معرفى كرد . ديرى نپاييد كه ميرزا در درس شيخ بر همگان برترى يافت و آنگاه كه استادش و ديگران شايستگيها و خصلتهاى ويژه اى در او يافتند ، ميرزا را بيش از پيش مورد توجه و عنايت قرار دادند . و از اين رو با رحلت شيخ اعظم ، و با درگذشت آيت الله سيد حسين كوه كمره اى ، مرجعيت شيعه به وى محول شد .
ميرزا در مقام تدريس نيز از اهميت و اعتبار شايسته اى برخوردار بود به طورى كه در مجلس درس او چهرههاى درخشان و شخصيتهاى برجسته اى ديده مىشدند . از جمله شاگردان مبرز او آخوند خراسانى ، سيد محمد فشاركى و حاج آقا رضا همدانى هستند كه هر كدام در گسترش و تطور بحثهاى اجتهادى نقش مؤثرى داشتند .
آخوند خراسانى ، سيد محمد كاظم يزدى ، ميرزا محمد تقى شيرازى
سالهاى 1312 تا 1338 ق متعلق است به سه فقيه ، اصولى و مجتهد مسلم يعنى ملا محمد كاظم خراسانى ، سيد محمد كاظم يزدى ، ميرزا محمد تقى شيرازى . اين سه مرجع بزرگ هر كدام به سهم خود در گسترش و تكامل فقه و اصول و مبانى اجتهاد