جنّت ومبعوث ساخت به سوى أو جبرئيل را ، از جهت تعظيم واكرام أو ، وچون منزلت جبرئيل ، پيش حقتعالى بر آدم معلوم گرديد ، در دعاى خود مىگفت : « يا إلهي وإله جبرئيل ! حق تعالى خطاب فرمود به أو كه : « يا آدم ! اگر تمامت عمرِ دنيا يأبى وبخوانى مرا بدين عنوان ، فارغ نخواهى گشت از ذكر ملائكة وتعداد ايشان . يا آدم ! آيا تعليم نمايم تو را حرفى كه جامع باشد همهء اسماى اوّلين وآخرين را تا روز قيامت ؟ » حضرت آدم گفت : « بلى ، يا رب ! » . حق تعالى فرمود : « بگو : اللهم يا آدم . به درستى كه « الله » ، اسم أعظم است وهر كه منازعه نمايد مرا در آن اسم ، ملعون است و « ميم » ، اسم است از براي هر چيزى كه خلق كردهام وخلق خواهم كرد تا روز قيامت . هر گاه بگويى آن را ، پس ذكر نموده باشى مرا به جميع اسماى من وذكر نموده باشى جميع آن كساني را كه خلق خواهم نمود تا روز قيامت ، اسماً فَاسماً » . پس حضرت آدم گفت : « اللهم لك الحمد ! » . حق تعالى فرمود كه : « يا آدم ! اتَدْرى ما ثَواب مَنْ قالَ هذا ؟ » گفت : « انعام فرما به تعليم آن بر من اى پروردگار من ! » . فرمود كه : « بنويسم از براي أو به هر اسمى حسنه ، وبيامرزم از براي أو خطيّه ، ورفع گردانم از براي أو درجه » . پس افتاد آدم به سجده وگفت : « اللَّهُمّ ارْحَمْنى » . حق تعالى فرمود كه : « قد فعلت ذلك يا آدم » وآن است قول أو كه
« فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ »
« 1 » پس تعليم نمود مر آدم را تمامت اسما را در حرف واحد وآن ، « ميم » است .
وأهل لغت در لفظ « الله » « 2 » اختلاف نمودهاند ، همچنان كه كافّهء عقلا وعامّه اذكيا ، در كُنه ذات وحقيقت صفات خدا از جهت احتجاب واستتار أو - جلّ وعلا - به أنوار عظمت وكبريا ، واله وحيراناند در لفظ « الله » كه عَلَم است از براي آن ذات مستجمع جميع صفات كمال ونعوت جلال . نيز واله وحيراناند كه گويا اشعّهء أنوار بر أو عكس
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 37 .
( 2 ) . اختلاف أهل لغت بر لفظ « اللّه » .