أئمة عليهم السلام ، بطنهاى گوناگون دارد ، غوّاصان گوهرشناسى را مىطلبد كه از سرِ عشق ودليرى ، اين اقيانوس ناپيدا كرانه را غوّاصى كنند وراز ورمز كلمات آن بزرگان را باز شكافند ووجوهء دلرباى عرفانى آن را شرح وتفسير كنند . شرح دعاى « يا من تحل » ، از جملهء اين دعاهاست كه متأسفانه با كاوشهايى كه انجام شد ، نام شارح آن ، همچنان نامعلوم است .
دعاى « يا من تحل » ، از جمله دعاهايى است كه در صحيفهء سجاديه وجود دارد وبه امام سيدالساجدين زين العابدين عليه السلام منسوب است ، اما همانطور كه شارح آن مىگويد : ابن طاووس ، در كتاب مهج الدعوات خود مىنويسد : اليسع بن حمزه قمى از اخذ وغصب أموال خود توسط وزير معتصم ، نزد امام هادي عليه السلام شكايت برد . امام دستور داد كه اليسع ، دعاى « يا من تحل » را بخواند تا از گرفتارى وزير معتصم رهايى يابد ودر امورش گشايش گردد . أو چنين كرد وچنان شد كه مىبايست .
دعايى كه ابن طاووس در مهج الدعوات بيان كرده ، با دعاى موجود در صحيفهء سجاديه ، مقدارى متفاوت است كه دو سطر آن ، جهت آگاهى بيشتر بيان مىشود : يا من تُحلّ بأسمائِهِ عُقَدُ المكارِه ، ويا مَن يُفَلُّ بذِكرِه حَدُّ الشدائِد ، ويا مَنْ يُدْعى بِأسمائِهِ العِظامِ مِنْ ضِيقِ المَخْرجِ إلى مَحَلِّ الفَرَجِ . . . .
اين شرح ، شرح مزجى مختصرى است بر دعاى « يا من تحل » ، كه از دعاهاى صحيفهء سجاديه است . اين شرح ، بيشتر به لغات پرداخته ودر آغاز ، خواص ومنابع آن را بيان مىكند .
ميراث حديث شيعه — صفحة 412
مساهمون: مهدى مهريزى
ص٤١٢