« . . . ششم طايفه شعرا و درويش صاحبِ خانقاه و قصه خوان و سخنورانِ انشاپرداز كه هر شب به مدح و ستايش اربابِ كرم و هجوهايى مالكان درهم و دينار بخيل طبع لئامت شعار دود چراغ خورده استخوان شكسته راست و دروغ ببافته ، وسيله روزى سازند . . . » .
متن كتاب در صفحه 224 پايان مى يابد و گويا نسخه ، از آخر ناقص است .
آغاز : بسمله . عذب البيان محاورات فرس كه ساكنان ديار قدس را حلاوت انس افزايد .
در اول كتاب ديباچه اى به اردو از سيد محمد نقى شادمان سينير بروفيسر اوريانتل كالج رسايت رامپور در شش صفحه آمده است .
دودمان مؤلف در شرح حالش ، مولوى محمد حسين افشار قرقلو بن آقا محمد على بن حاجى محمد بيگ بن آقا علىنقى ياد شده است . و متذكر شده كه پدر مؤلف ( آقا محمد على ) ساكن اروميه بوده و به تبريز منتقل و از آنجا براىروضه خوانى به لكهنو رفته است . در آن ، اثر ديگرى از مؤلف به نام اخبار ماتم ياد مىكند .
2 . شرح عذب البيان
( 12 ص )
( تاريخ - اردو )
از : مولوى سيد محمد نقى شادمان لكهنويى معروف به علامه شادمان سينير پروفيسر اوريانتل كالج رياست رامپور ( زنددر 1924 م )
علامه شادمان - كه گويا فرزند مؤلف عذب البيان است - در اين ديباچه كه به زبان اردو نوشته ، در آن اهميت كتاب عذب البيان را متذكر شده و در ادامه شرح حال مختصرى از مؤلف آن آورده است .
3 . شرح و فرهنگ عذب البيان
( 238 ص )
( فرهنگ فارسى و اردو - فارسى و اردو )
از : مولوى سيد محمد نقى شادمان لكهنويى معروف به علامه شادمان سينير پروفيسر اوريانتل كالج رياست رامپور ( زند در 1924 م )
فرهنگ اصطلاحات و واژه هايى است كه در كتاب عذب البيان به كار رفته ، در اين فرهنگ به ترتيب وارد شده ، در كتاب عذب البيان ذكر نموده و معنى آنها را به اردو ذكر كرده است .
آغاز : عذب البيان ، عذب ، شيرين ، اور خوشگوار پانى . بيان : سخن گشا كهنا ، فصاحت .
نوع خط : نستعليق .
كاتب : سيد ا حمد رامپورى .