حضرت آيت اللّه العظمى بروجردى رحمهالله با طرح حضرت استاد موافقت كردند ؛ اما در مقدّمات كار بود كه اوضاع ايران به خاطر جريان ملى شدن صنعت نفت آشفته شد . لذا حضرت استاد مجبور مىشوند كه به عراق برگردند ؛ اما اين بار ايشان در بغداد ساكن شدند و با حمايتهاى مرجعيّت وقت عراق حضرت آيت اللّه العظمى حكيم رحمهالله شروع به تأسيس مؤسسات فرهنگى ، اجتماعى سياسى نمودند . حضرت استاد در اين زمينه مىفرمايند :
« با سمت وكالت مرحوم آيت اللّه حكيم رحمهالله ( كه نماينده ايشان در بغداد بودم ) ، شروع كردم به ايجاد مؤسسات اسلامى شامل مدارس دينى ، مدارس جديد براى دختران و پسران ( از ابتدايى تا پايان دبيرستان ) ، مراكز آموزشى براى دختران و پسران ، درمانگاهها ، صندوقهاى خيريه ، و تأسيس كتابخانهها در مساجد . آن وقت متوجه شدم در مساجد جوانها ديده نمىشوند و فقط در سينهزنىها و قمهزنىها شركت مىكنند بايد كارى مىكرديم تا جوانها را به مسجد بياوريم و يكى از راههاى جذب جوانان ، ايجاد كتابخانهها در مساجد بود ، همچنين يك بيمارستان در بغداد و دانشكده اصول الدين كه پس از سالها پيگيرى و رنج و خون دل خوردن در سال 1384 ه . ق . در بغداد تأسيس شد .
در بغداد علاوه بر جلسات سخنرانى و امامت جماعت كه در محله كراده شرقى داشتم ، هر روزه درسهاى حديث و تفسير و تاريخ اسلام و عقايد گذاشته بودم كه دانشجويان جوان و اساتيد و طلاب جوان ، استقبال زيادى از آنها مىكردند » . « 1 »
اسامى مدارس حضرت علّامه در عراق
اسامى مدارس و مراكز فرهنگى اجتماعى حضرت علّامه در عراق از اين قرار است :
1 . مدارس كرّاده شرقيه
1 / 1 . دبستان نمونه امام جواد عليه السلام پسرانه
هامش
( 1 ) . مجله علوم حديث ، شماره 20 / 85 - 86 ، گفتگو با علّامه عسكرى با تلخيص و تصرّف .