سوم ، سببيت مانند
فَكُلًّا أَخَذْنا بِذَنْبِهِ
( عنكبوت / 40 ) . باى سببيت هرگاه بر ادوات و اسباب فعل داخل شود ، آن را باى استعانت هم مىگويند ، مانند « كتبت بالقلم » .
چهارم ، حبت و همراهى و به معناى مع ، مانند آيهى
جاءَكُمُ الرَّسُولُ بِالْحَقِّ
( نساء / 169 ) : يعنى مع الحق .
پنجم ، ظرفيت زمانى يا مكانى ، مانند آيهء
نَجَّيْناهُمْ بِسَحَرٍ
( قمر / 34 ) و آيهى
نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ
( آل عمران / 123 ) . ششم ، بدليت ؛ يعنى بتوان واژهى بدل را به جاى آن گذاشت ، مانند سخن خليفهى دوم حضرت عمر بن خطاب رضى اللّه عنه در هنگامى كه از پيامبر اجازه خواست كه به عمره برود و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم پس از اجازه دادن فرمود :
« لا تنسنا يا أخى من دعائك » حضرت عمر در پاسخ گفت : « ما يسرّنى أن لى بها الدنيا » كه مىتوان به جاى حرف باء واژهى بدل را به كار برد .
هفتم ، مقابله ، كه در اين صورت بر عوض داخل مىشود ، مانند « إشتريت فرسا بدينار » و آيهى
وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا
( بقره / 41 ) .
هشتم ، مجاوزه و به معناى عن ، مانند آيهى
سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ
( معارج / 1 ) يعنى « عن عذاب واقع » .
نهم ، براى استعلا و به معناى « على » مانند آيهى
وَ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطارٍ
( آل عمران / 75 ) ؛ يعنى على قنطار . دهم ، براى قسم ، مانند جملهى « باللّه لأفعلنّ كذا » . يازدهم ، براى نهايت و غايت كه به معناى إلى است ، مانند جملهى « و قد أحسن بى » يعنى إلىّ .
دوازدهم ، براى تأكيد كه در اين صورت زايد است و آن هم در چهار مورد است يا بر فاعل داخل مىشود ، مانند آيهى
كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً
( نساء / 79 ) . يا بر مفعول داخل مىشود ، مانند آيهى
وَ هُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ
( مريم / 25 ) . يا بر مبتدا داخل مىشود ، مانند جملهى « بحسبك درهم » و يا بر خبر داخل مىشود ، مانند آيهى
أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ
( زمر / 36 ) .
سيزدهم ، براى تبعيض و به معناى من خواهد بود ، مانند آيهى
عَيْناً يَشْرَبُ بِها عِبادُ اللَّهِ يُفَجِّرُونَها تَفْجِيراً
( انسان / 6 ) يعنى منها .