ما هو الفرس ؟ كه پاسخ با قدر مشترك آنها داده مىشود كه حيوان است .
پس كلى جنس است .
الجنس :
كلى مقول على كثيرين مختلفين بالحقيقة فى جواب ما هو من حبث هو كذلك .
فالكلى جنس و ( مختلفين بالحقيقه ) نوع ، كه خاصه و فصل قريب و ( فى جواب ما هو ) فصل بعيد و عرض عام را خارج مىكند .
جهل مركب :
عبارت از اعتقاد جازم غير مطابق با واقع است ؛ چون به چيزى كه خلاف آن است ، معتقد است و اين جهل ديگرى است كه با هم تركيب شدهاند ؛ چون از دو جهل تركيب شده است ، جهل به واقع و جهل به جاهل بودن خود .
جهل معذور :
يعنى مكلف نسبت به برخى از احكام شرعى به سبب اقامت در سرزمين كفر جاهل است و اين جهل معذور است و عقابى بر آن مترتب نمىشود ؛ چون در سرزمين اسلامى نيست و جهل به احكام ، جهل به دليل است و جهل به دليل تكليف را ساقط مىكند و مانند اين است كه به اين مكلّف تكليف نشده باشد .
جهل غير معذور :
جهل مكلف در سرزمين اسلام به ضروريات دين است ، مانند حرمت ارتداد و زنا .
جنايت :
هر فعل حرامى كه موجب آسيب رساندن به جان و عضو انسان شود .
جنون :
اختلال عقل به گونهاى كه رفتار و گفتار فرد براساس موازين عقلى صورت نمىگيرد ، اگر در اكثر سال ديوانه باشد « مطبق » ناميده مىشود و كمتر از آن باشد غير مطبق ناميده مىشود .
جهت فعل :
مراد از اين اصطلاح ، وصفى است كه به فعل تعلق مىگيرد از حيث اينكه مباح ، حرام ، مكروه ، فرض يا مندوب باشد . همچنين بر جهت فعل پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و راه شناخت آن اطلاق مىشود تا عمل را مانند پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از اين لحاظ كه واجب يا مندوب يا مباح است ، انجام دهد .
جوامع الكلم :
كلامى كه الفاظش اندك و معنايش زايد است : ( أعطيت جوامع الكلم ) .
جوامع :
كتابهايى كه در آنها احاديث به ترتيب ابواب فقهى يا