تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 193

مساهمون:

ص١٩٣
فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 2 ، ص ( 575 - 574 ) .

اشاره نص

ر . ك : دلالت اشاره

اشتباه حجت به لا حجت

ر . ك : معارضه حجت و لا حجت

اشتراك

ر . ك : اشتراك لفظى ، اشتراك معنوى .

اشتراك لفظى

ويژگى ناشى از وضع لفظ براى معانى متعدّد به صورت مستقل اشتراك لفظى از اقسام احوال لفظ بوده و عبارت است از حالتى كه بر يك لفظ به سبب وضع آن براى چند معنا به‌طور جداگانه ، عارض مىگردد ، مانند : لفظ « عين » كه براى هريك از معانى چشم ، چشمه ، طلا و . . . به‌طور جداگانه وضع شده است . مظفر ، محمد رضا ، المنطق ، ص 39 . مختارى مازندرانى ، محمد حسين ، فرهنگ اصطلاحات اصولى ، ص 46 . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 23 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 35 و 51 . نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 51 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 1 ، ص 38 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 26 .

اشتراك معنوى

تعدّد مصاديق معناى واحد لفظ اشتراك معنوى ، مقابل اشتراك لفظى و به معناى تعدد مصاديق و افراد مختلف معناى واحدى است كه از يك لفظ فهميده مىشود و آن لفظ بر همه آنها صادق است ، مانند : اشتراك مصاديق مختلف انسان در معناى « حيوان ناطق » كه بر همه آنها صدق مىكند . حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 67 . ميرزاى قمى ، ابو القاسم بن محمد حسن ، قوانين الاصول ، ج 1 ، ص 83 . مجاهد ، محمد بن على ، مفاتيح الاصول ، ص 26 . فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 218 .

اشتغال

ر . ك : اصل احتياط

اشتغال شرعى

ر . ك : اصل احتياط شرعى

اشتغال عقلى

ر . ك : اصل احتياط عقلى

اشتقاق

لفظى را از لفظ ديگر گرفتن با اشتراك در حروف اصلى اشتقاق ، به معناى گرفتن لفظى از لفظ ديگر است ، در صورتى كه از نظر معنا و تركيب مناسبت داشته و در صيغه مغاير باشند . اشتقاق را بر سه قسم دانسته‌اند : 1 . اشتقاق صغير ، و آن در جايى است كه بين دو لفظ در حروف و ترتيب تناسب باشد ، مانند : اشتقاق « ضرب » از « ضرب » ؛ 2 . اشتقاق كبير ، و آن در جايى است كه بين دو لفظ در حروف و معنا تناسب باشد ، نه در ترتيب ، مثل : اشتقاق « جبذ » از « جذب » ؛ 3 . اشتقاق اكبر ، و آن در جايى است كه بين دو لفظ در مخارج حروف تناسب باشد ، مثل : اشتقاق « نعق » از « نهق » . جرجانى ، محمد بن على ، كتاب التعريفات ، ص 12 . تهانوى ، محمد اعلى بن على ، كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم ، ج 1 ، ص 766 .

اشتهار

ر . ك : شهرت

اشتهار در روايت

ر . ك : شهرت روايى

اشتهار در عمل

ر . ك : شهرت عملى

اشتهار در فتوا

ر . ك : شهرت فتوايى

[ اصالت ]

اصالت ( عدم الدليل دليل العدم )

ر . ك : قاعده « عدم الدليل دليل العدم »

اصالت اباحه

ر . ك : اصل اباحه

اصالت احتياط

ر . ك : اصل احتياط

اصالت اشتغال

ر . ك : اصل احتياط

اصالت اشتغال شرعى

ر . ك : اصل احتياط شرعى

اصالت اشتغال عقلى

ر . ك : اصل احتياط عقلى

اصالت اطلاق

تمسّك به اطلاق كلام در نفى قيد محتمل اصالت اطلاق ، از اصول لفظى است . درباره كاربرد و مجراى
فرهنگ نامه اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 193 | مركز اطلاعات و مدارك اسلامى