عظيم وجود دارد . شرح لمعه ، كتاب عتق
عتق العاجز -
بردهاى كه نمىتواند پس از آزادى معيشت خود را تأمين نمايد به وسيلهء مولى آزاد شود . شرح لمعه ، كتاب عتق
موارد استعمال : عتق العاجز مكروه است .
شرح لمعه ، كتاب عتق
عتق الفضولى -
كسى كه مالكيتى ندارد برده را آزاد نمايد . شرح لمعه
موارد استعمال : عتق الفضولى ، باطل است و لو اينكه مالك پس از عتق اجازه دهد . شرح لمعه ، كتاب عتق
عتق المباشرة -
آزادى برده دو نوع است : 1 ) صاحب برده با جملهء « انت حرّ » برده را آزاد نمايد ؛ 2 ) برده بر مرض جذام مبتلا گردد كه در اين صورت خود به خود آزاد مىشود ، به آزادى اولى عتق المباشره گفته مىشود .
موارد استعمال : عتق المباشره با جملهء انت حرّ و صيفه تدبير و مكاتبه تحقّق مىيابد . شرح لمعه ، كتاب عتق
عتق المخالف -
آزاد كردن مخالف ( غير از شيعهء اثنا عشرى ) است .
موارد استعمال : عتق مخالف مكروه است . شرح لمعه ، كتاب عتق
عتق المستضعف -
آزاد كردن مستضعف ( كسى كه مذهب حق را نمىشناسد و با اهل مذهب حق عداوت ندارد ) را گويند .
موارد استعمال : عتق المستضعف مكروه نيست . شرح لمعه ، كتاب عتق
عتق النّسمة -
آزاد كردن نسمه ( انسان ، نفس و ذى روح ) مىباشد . طلبة الطلبه
بنابر قولى نسمه به انسان برده گفته مىشود . مجمع البحرين
موارد استعمال : در حديث است در مقابل اعتاق نسمه به قصد جلب رضاى خداوند ، خداوند معتق را از عذاب جهنم آزاد مىكند . جواهر الكلام ، ج 33
عتق قهرى -
عبارت است از اينكه شخصى بردهاى را بخرد ، بلافاصله به طور اجبارى و قهرى آن برده عليه او آزاد گردد .
موارد استعمال : عتق قهرى عليه مالك در مضاربه مانع نمىشود كه عامل اجرة المثل ببرد . شرح لمعه ، كتاب مضاربه
عتود -
بچه بز درحالىكه خود چرا كند و قوى باشد و يك سال هم عمر داشته باشد . طلبة الطلبه ؛ مجمع البحرين
موارد استعمال : در حديث است كه عمر گفت آنچه را از بيت المال رفته است باز مىگردانم و لو اينكه عتود باشد . لسان العرب
عتيرة -
در ايام جاهليت در ماه رجب قربانى را ذبح مىكردند و اسم آنرا عتيره گذاشته بودند .
موارد استعمال : در حديث است كه رسول خدا فرمود براى هر خانواده در سال اضحاه و عتيره ، واجب است .
طلبة الطلبه ، كتاب اضحى
عتيق -
جوانمرد ، نيكنژاد ، پاك اصل .
در عرف فقيهان ، 1 ) اسبى است كه از طرف پدر ( نر ) و مادر ( ماده ) اصالت