مسابقه كه به مقصد مىرسد .
موارد استعمال : جايزهء تعيين شده به هفتمين اسب به عاطف داده مىشود .
2 ) ادات عطف و حروف عاطفه . شرح لمعه
موارد استعمال : در صورت تعدد استثناء با عاطف « له علىّ عشره الّا اربعه و الّا ثلاثه » همهء استثناها به مستثنى منه بر مىگردد . شرح لمعه ، كتاب سبق و كتاب اقرار
عاقد -
كسى به عنوان تكبّر گردن خود را خم نمايد .
مرد و يا زنى است كه عقد مىخواند خواه براى خود بخواند ، و خواه به عنوان وكيل بخواند . جواهر الكلام
موارد استعمال : در عاقد كمال معتبر است پس عقد مست باطل است .
شرح لمعه ، كتاب نكاح
عاقص -
كسى كه موهاى سر خود را جمع كند و در وسط آن ببندد . مجمع البحرين
موارد استعمال : عمل عاقص مكروه است و از عقص نهى شده است .
طلبة الطلبه ، كتاب طهارت
عاقل -
كسى كه مجنون نيست .
موارد استعمال : زانى در صورتى حد به او جارى مىشود كه عاقل باشد .
جواهر الكلام ، كتاب حدود
عاقلة -
قوهء عقل و خرد .
در فقه ، 1 ) زنى كه گول نخورد و نادان نباشد . در مقابل احمق استعمال مىشود .
جواهر الكلام
موارد استعمال : در استرضاع اختيار زن عاقله مستحب است . شرح لمعه ، كتاب نكاح
2 ) كسانى كه با قاتل قرابت نسبى دارند مانند برادران و عموها و پسران آنها و لو اينكه در زمان وقوع قتل وارث هم محسوب نشوند .
موارد استعمال : عاقله فقط ضامن ديهء قتل خطأ محض است .
مجمع البحرين ؛ شرح لمعه ، كتاب ديات
عاقلة الذّمى -
عاقلهء كافر مسيحى ، كليمى و مجوسى است .
بنا به عقيدهء فقهاى شيعه كافر ذمّى ديهء جنايت را بايد خودش پرداخت نمايد ، عاقلهء او مسئوليت ندارد . شرح لمعه ، كتاب ديات
عالج -
1 ) رمل متراكم ؛ 2 ) موضع معروفى است در ميان عرب . مجمع البحرين
موارد استعمال : در حديث معروف راجع به عول ابن عباس فرموده است قسم به خدايى كه رمل عالج را مىتواند احصاء نمايد . طلبة الطلبه ، كتاب فرائض
عامّ البلوى -
امرى كه شيوع و انتشار علمى و عملى دارد و مردم به آن احساس ضرورت مىنمايند . معجم لغة الفقهاء
موارد استعمال : در ادعاى امر عامّ البلوى قول مدعى را بايد قبول كرد ، به علت اين كه عدم قبول قول او منتهى به ضرر مىشود . شرح لمعه ، كتاب اقرار
عام السّنة -
سال قحطى است .
موارد استعمال : سرقت در عام السّنه موجب قطع يد نمىشود . طلبة الطلبه ، كتاب حدود
عام المجاعة -
سال گرسنگى و قحطى