تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى ) — صفحة 226

مساهمون:

ص٢٢٦

مرجّح جهتى

مقصود از مرجّح جهتى اين است كه علت و سبب ترجيح ، جهت صدور روايت است . زيرا گاه اخبار صادره از جانب معصومين عليهم السلام به علل و انگيزه‌هاى مختلفى صورت مىگيرد به گونه‌اى كه در بعضى موارد به خاطر فراهم بودن شرايط و فقدان مانع حكم واقعى را بيان مىنمايند و ليكن در برخى اوقات به جهت تقيّه يا مصالحى ديگر خلاف آن را اظهار مىكنند . بنابراين خبرى كه مخالف با عامه است به هنگام تعارض با خبرى كه موافق عامه است قطعا ترجيح دارد ؛ زيرا خلاف واقع در آن احتمال نمىرود .

مرجّح صدورى

گاهى صدور يك خبر از صدور خبرى ديگر به حكم واقعى نزديكتر است . و اين خود يكى از جهات ترجيح محسوب مىگردد كه از آن به مرجّح صدورى تعبير مىشود نظير موافقت با مشهور و صفات راوى .

مرجّح مضمونى

مانند موافقت با كتاب و سنّت ، زيرا مضمون خبر موافق ، به واقع نزديكتر است .