اخباريون
اخباريون گروهى از فقهاى شيعه هستند كه در استنباط احكام شرعى فقط كتاب و سنّت را معتبر مىدانند . حضور پررنگ و عملى اخباريون را در صحنهء علمى و عملى جامعهء اسلامى مىتوان به سه دوره تقسيم نمود .
دورهء اول : قرن چهارم هجرى از جهاتى زمينه براى حضور علمى و عملى مسلك اخباريون به رهبرى بزرگانى همچون صدوقين « 1 » و مرحوم كلينى « 2 » مساعد بود ؛ از جمله : نزديك بودن به دوران پربركت حضور امام معصوم عليه السّلام و دسترسى آسانتر فقها به منابع علمى احكام ، و در نتيجه عدم نياز به مباحث اصولى در سطح گسترده ؛ به عبارت ديگر : : ؛ باز بودن باب علم در تحصيل احكام شرعى فرعى و همينطور عدم گستردگى مسائل فقهى كه مبتنى بر استنباط به وسيله به كار گرفتن قواعد اصولى هستند .
دورهء دوم : ابتداى اين دوره با ظهور مرحوم استرآبادى « 3 » شروع مىشود .
وى در مسلك اخبارىگرى بسيار تندرو بوده و ظاهرا اولين كسى است كه باب طعن بر اصوليين را گشوده است .
دورهء سوم : اين دوره را مىتوان دوره اعتدال مسلك اخباريون ناميد .
هامش
( 1 ) صدوقين عبارتند از : محمد بن على بن الحسين بن بابويه قمى معروف به شيخ صدوق ، صاحب كتاب « من لا يحضره الفقيه » كه يكى از چهار كتاب اصلى روايتى شيعه است ؛ و پدر ايشان على بن الحسين .
( 2 ) محمد بن يعقوب بن اسحاق ، ابو جعفر الكلينى ، صاحب كتاب اصول كافى ، يكى ديگر از چهار كتاب اصلى شيعه در روايت .
( 3 ) ميرزا محمد امين بن محمد شريف استرآبادى ، متوفاى 1036 ه ق ، صاحب كتاب « الفوائد المدنية . »