زعامت اخباريون در اين دوره با محدث عاليقدر مرحوم شيخ يوسف بحرانى « 1 » بود . وى بر خلاف مرحوم استرآبادى ، به مطالعه دقيق نظرات اخباريون و اصوليين پرداخت و به دور از تعصّبات حاكم بر اخباريون كه ناشى از اقدامات بسيار تند محدث استرآبادى بود ، در صدد يافتن حق برآمد ، و در نهايت پس از بحثهايى كه با مرحوم وحيد بهبهانى « 2 » ، اصولى بزرگ معاصر خود داشت ، راه ميانهاى را در پيش گرفت . مرحوم بحرانى در مقدمه كتاب « الحدائق الناضرة » به بيان اين مطلب پرداخته است .
- موارد اختلاف بين اصوليين و اخباريين :
اقوال در موارد اختلاف متفاوت است . مرحوم بحرانى در مقدمه كتاب « الحدائق الناضرة » به چند مورد از بارزترين موارد اختلاف بين دو طايفه اشاره كرده است .
1 - اصوليين ادله احكام شرعى را كتاب ، سنت ، اجماع و عقل مىدانند ، ولى اخباريين فقط بر كتاب و سنّت اعتماد مىكنند .
2 - اشياء نزد اصوليين يا حلال هستند و يا حرام ؛ ولى نزد اخباريين اشياء سه قسم هستند : حلال بيّن ؛ حرام بيّن ، و مشتبهات بين اين دو .
3 - اصوليين اخذ احكام شرعى از ادله ظنى « 3 » را جايز مىدانند ، ولى
هامش
( 1 ) يوسف بن احمد بن ابراهيم الدارزى البحرانى از آل عصفور ، صاحب كتاب ارزشمند فقهى « الحدائق الناضرة » متوفاى 1186 ه ق .
( 2 ) محمد باقر المولى محمد اكمل ، معروف به وحيد بهبهانى . متوفاى 1206 ه ق در كربلا .
( 3 ) البتّه اصوليين هر دليل ظنى را معتبر نمىدانند ، بلكه دليل ظنى معتبر نزد اصوليين آن دليلى است كه