باشد يا بيشتر .
در حجيّت و عدم حجيّت اجماع منقول سه قول است .
الف : حجّت است مطلقا . ب : حجّت نيست مطلقا . ج : اگر نقل اجماع تمام فقها در تمام زمانها باشد ، به صورتى كه انسان از راه حدس ، علم به دخول معصوم در ضمن مجمعين پيدا كند ، حجّت است ؛ ولى اگر غير از اين طريق باشد مانند اجماع مبتنى بر قاعده لطف ، در اين صورت حجّت نيست . « 1 »
اجمال
- اجمال يعنى :
مشتبه و غير واضح ، در مقابل مبين يعنى : روشن ، واضح و معلوم .
در علم اصول نيز اجمال و مجمل به همين معنى به كار مىرود . اجمال يا در كلام است و يا در فعل .
- اجمال كلام :
اجمال در كلام اين است كه به صورت روشن و واضح مقصود از كلام معلوم نباشد . اين اجمال اسباب مختلفى دارد كه برخى از آنها عبارتند از :
- اشتراك لفظى ؛ مانند لفظ « قرء » كه مشترك است بين حيض و طهر .
- اشتراك معنوى ؛ مانند لفظ « رقبه » يعنى : بنده ، كه مشترك است بين بنده
هامش
( 1 ) منابع : الكفاية ، ج 2 ، ص 68 ؛ الرسائل ، ص 47 ؛ المعالم ، ص 174 ؛ اصول الفقه ، ج 2 ، ص 87 ؛ اصطلاحات الاصول ، ص 23 ؛ الاصول العامة ، ص 255 ؛ العدة ، ج 2 ، ص 601 ؛ الذريعة ، ج 2 ، ص 603 ؛ ارشاد الفحول ؛ ص 71 ؛ المحصول رازى ، ج 2 ، ص 3 ؛ المستصفى ، ج 1 ، ص 204 .