محمول
محمول در اصطلاح منطقى عبارت است از « محكوم به » در قضاياى حملى ، و در قضيّه شرطى ، آن را « تالى » گويند .
محمول بالضّميمه
حمل محمول بر موضوع به دو صورت است :
1 - محمول از ذات موضوع انتزاع شود و برآن حمل گردد بدون اينكه چيزى به موضوع ضميمه گردد . مثلا مىگوييم : شريك خداوند - تبارك و تعالى - ممتنع است .
در اين مثال ، امتناع كه حمل بر موضوع ( شريك خداوند ) گرديده است ، از ذات موضوع انتزاع شده است بدون اينكه چيزى به موضوع ضميمه شده باشد . اين قسم را « خارج محمول » مىنامند . 2 - گاهى نيز محمول به شرطى بر موضوع حمل مىشود كه چيزى به موضوع ضميمه شود . مثلا مىگوييم : جسم سفيد است . در اين مثال ، ابتدا « سفيدى » به موضوع ( جسم ) ضميمه شده است و سپس گفته شده :
جسم سفيد است و تا « سفيدى » به موضوع ( جسم ) ضميمه نشود ، نمىتوان گفت :
جسم سفيد است . اين قسم را « محمول بالضّميمه » مىگويند .
مخالفت احتمالى عملى
به عنوان « موافقت و مخالفت » رجوع شود .
مخالفت قطعى التزامى
به عنوان « موافقت و مخالفت » رجوع شود .
مخالفت قطعى عملى
به عنوان « موافقت و مخالفت » رجوع شود .