بر وى واجب مىسازد ، پس او از يك سو از تسليم شدن به آن مىگريزد و سبب آن تحمّل مسئوليت تسليم به حق و فرمان آن است ، و از سوى ديگر نمىتواند از آيات او كه وى را احاطه كرده است فرار كند ، و پيوسته از آن پرسش مىكند : چگونه و چه وقت و كجا و براى چه ! ؟ و هدف او از همه اين پرسشها گريختن از آن است ، و در قرآن كريم درباره اين پرسشهاى وى از يوم الفصل سخن مىرود : كه كجا است ، و چه وقت است ، و چگونه در آن روز خدا مردگان را زنده مىكند ، و نظاير اين پرسشها .
/ 251
عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ
- از آن خبر بزرگ ( مىپرسند ) . » پس اين خبر بزرگ چيست ؟ آيا خلاصه حقايق بزرگى همچون توحيد و رسالتها و رستاخيز و جزا است ، آيا روز فصلى است كه پس از اين در ضمن آيات از آن سخن به ميان خواهد آمد ، يا اين كه ولايت امام على ( ع ) است - بنا بر آنچه در روايت نقل شده از پيامبر اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله - روايت شده است - ؟
اين همه محتمل است ، مخصوصا از آن جهت كه آگاهى داريم كه سخن گفتن از موضوعهاى رسالت با يكديگر پيوسته است ، پس هر كس از يوم الفصل پرسش كند ، بدان سبب به اين پرسش پرداخته است كه مىخواهد بداند كه آيا فرمان تسليم شدن او به پيامبر بيم دهنده و هر كس كه او به پيروى از وى دستور داده ، مىبايستى اطاعت شود يا نه .
چون گريز از مسئوليت انگيزه انكار يوم الفصل است ، پس بزرگترين مسئوليتها تسليم شدن به رهبرى شرعى است كه در ولايت امامان راهنما و در صدر ايشان امام على - عليه السلام - قرار گرفته است .
از حافظ ابو بكر محمد بن مؤمن شيرازى از رسول اللَّه - صلى اللَّه عليه و آله - در تفسير اين آيه روايت شده است كه گفت : « مراد ولايت على است كه از آن در قبر سؤال مىشود » . « 1 »
هامش
( 1 ) - از رسالة الاعتقاد حافظ ابو بكر محمد بن المؤمن الشيرازى در تفسير نمونه ج 26 ص 10 .