دى ماه قم درسهاى حوزههاى علميهى ايران را به عنوان ابراز تنفر از رژيم پهلوى تعطيل نمودند و متعاقب آن مردم تبريز براى محكوم كردن اعمال رژيم در كشتار طلاب و مردم قم به پا خاستند و كنترل شهر را تا مدتى از دست مأموران رژيم خارج كردند .
مردم با به آتش كشيدن سينماها ، مشروبفروشىها و مقرّ حزب رستاخيز ، خشم خود را نسبت به رژيم بروز دادند و سرانجام ارتش با كاميونهاى سرباز و تانكهاى خود ، صحنهاى خونين به وجود آورده ، دهها نفر را به شهادت رساند . « 1 » آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه در نامهاى به علماى تبريز ، حوادث فجيع تبريز و قتل و جرح عدهى كثيرى از مردم بىدفاع را محكوم نموده ، چنين مىنويسد :
« . . . حمايت و پشتيبانى اهالى محترم آذربايجان و ساير شهرستانها از احكام و شعائر الهى و حوزهى علميهى قم ، علائق استوار و ناسستنى قاطبهى ملت مسلمان ايران را با اسلام بيش از پيش آشكار ساخت و به دنيا ثابت نمود كه نقشهها و تلاشهاى استعمارگران و خيانتكاران براى محو آثار اسلام نقش بر آب بوده . . . حادثهى تبريز را تاريخ در شمار حركتهاى مسلمانان ، براى دفاع از اسلام ثبت مىنمايد . . . ديگر نمىتوان مردم را با برنامههاى مرتجعانه و حقارتبخش دو هزار و پانصد سال پيش انقاع نمود . . . دوران حكومت فردى و استبدادى به پايان رسيده . . . » « 2 »
در ادامه ، حوادث قم و تبريز را نشانهى به حق بودن مردم ايران و تأسى آنها به ائمهى اطهار عليهم السّلام در ظلمستيزى مىدانند . ايشان به مناسبت چهلمين روز شهداى تبريز در اعلاميهاى حادثهى خونين قم و تبريز را تسليت گفته ، مىفرمايند :
« . . . تاريخ فراموش نمىكند [ - فاجعهى قم و تبريز را - ] و پروندهى آن مورد رسيدگى نسلهاى آينده قرار مىگيرد و درس عبرتى براى آنان خواهد بود .
واقعهى تبريز سند عينى و زندهى درك و شعور و همبستگى ملت مسلمان با علماى اعلام و انزجار و تنفر از استكبار و استبداد است . » « 3 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : جلال الدين مدنى ، پيشين ، ص 410
( 2 ) . مركز اسناد انقلاب اسلامى ، پيشين ، صص 431 - 432
( 3 ) . همان ، ص 448