پيامبر ( ص ) فرمود : درخت خود را به صاحب باغ به فروش .
سمره نپذيرفت .
پيامبر ( ص ) پيشنهاد فرمودند : آن درخت را واگذار تا درختى در بهشت به تو واگذار كنم .
مردك باز نپذيرفت .
پيامبر ( ص ) به صاحب باغ رو كرد و فرمود برو درخت را از ريشه درآور ! و به سمره فرمود تو مردى ضررر زننده هستى « و لا ضرر و لا ضرار » « 1 » كارى كه موجب زيان ديگران باشد ، قانونى كه سبب اضرار ديگران باشد و هرچه زيانآور است در اسلام نيست .
البته در اصول در مورد اينكه اين قاعده قانونى حكومتى يا قانونى فتوائى است بحثهايى شده ، ولى آنچه نزد همه مسلّم است اينكه حكومت جلوى هرگونه اجحاف ، ضرر ، اضرار و . . . را مىگيرد و مانع از آن مىشود كه به جهت سودجوئى برخى ، برخى ديگر از هستى ساقط شوند ، و نمىگذارد سرمايهها در انحصار يك حزب ، يك گروه يا يك مشت افراد صهيونيست قرار گيرد و جهانى را به آتش بكشند .
3 - سود اضافى از راههاى حرام و نامشروع مثل ربا ، كمفروشى ، تقلّب ، اجحاف ، چپاول و . . . بدست نيامده باشد .
4 - ماليات اسلام را كه به آن سود تعلّق مىگيرد پرداخته باشد .
5 - ضرورت فردى يا اجتماعى از نظر اقتصاد در ميان نباشد .
6 - پس از همهى اين شرايط ، يك مسلمان بايد به دستورات اسلامى نظير اين آيه توجه داشته باشد :
« فى اموالهم حقّ معلوم للسّائل و المحروم »
« 2 » ( در اموال مؤمنان حق تعيين شدهيى براى مستمندان و محرومان است ) .
با اين شرايط تعلّق سود اضافه بر مزد به كارفرما هيچ اشكالى ندارد و بايد به كارفرما تعلّق داشته باشد كه انشاء الله بحث آن بعدا خواهد آمد .
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه
( 2 ) - سورهى معارج آيهى 25