پاورقى ( ستارهها )
( * ( منظور از « ملكه استنباط » حالتى است كه پس از آموختن مقدمات علوم دينى در مدت طولانى با آموزش از استاد متخصص و با تتبع و پىجويى در قرآن و روايات و گفتار و نوشتار متخصصين و با تفكر و تعقل دقيق و عميق بدست مىآيد ، بنابراين بايد چند سال مقدمات را خوب فراگيرد و آنگاه چندين سال به تتبع و پىجويى و تفكر و تعقل و بخصوص آموزش و تعلم از اساتيد بپردازد تا ملكهى استنباط براى او پيدا شود ، و بايد توجه داشت كه اين حالت استنباط بدست نمىآيد مگر :
1 - بايك سلسله استعدادهاى ذاتى مثل « مستقيم بودن فكر » و « درك مطالب لااقل بطور متوسط » و . . .
2 - با تزكيهى نفس و تقوى ، زيرا اگر نفس مهذب نباشد حالت استنباط او ملكهى قدسيه نخواهد بود و مفاسد بسيارى دارد : « والبلدالطيب يخرج نباته باذنربه والذي خبث لايخرج الانكدا » ( 4 )
زمين پاك گياهش باذن خدا بيرون مىآيد و از زمين ناپاك و پليد بيرون نمىآيد مگر گياه بدونا پسند به همين جهت نزد بزرگان از علماء و فقهاء نيز مسلم است كه تقوى و تزكيهى نفس شرط اساسى استنباط احكام شرعيه است .
( * * ( جملهى نظر فىحلالنا و حرامنا و عرف احكامنا « به خوبى دلالت دارد كه منصوب ، فقيه و متخصص در علوم اسلامى است . وقيد عدالت و كفايت نيز به تقريبىكه در بحث آيات گفته شد مفروغ عنه است . به همين جهت در پايان حديث كه از اختلاف سئوال مىشود امام به اعدال و اوثق ارجاع مىفرمايد ، بنابراين اصل عدالت نزد راوى و امام مسلم و مفروغ عنه است .
( * * * ( قرآن در مورد بلعم مىفرمايد : « فمثله كمثلالكلب ان تحمل عليه يلهث اوتتركه يلهث » ( سورهى اعراف آيهى 175 ) ( مثل او مثل سگ است اگر براو حمله برى زبان را بيرون مىآورد و اگر او را واگذارى باز زبان را بيرون مىآورد ) . و در مورد يهود مىفرمايد : « مثلالذين حملواالتوراهثم لميحملوها كمثلالحمار يحمل اسفارا » ( سورهى جمعه آيهى 5 ) ( آنان كه تورات را حمل مىكنند عالم به آنند - و آن را حمل نكردهاند - به آن عمل نمىكنند - همچون الاغند كه كتابهايى بار او باشد .
( * * * * ( « فبشر عباد الذين يستمعون القول فيتبعون احسنه اولئك الذين هداهمالله و اولئك هماولواالالباب » ( سورهى زمر آيهى 17 ) بشارت ده به آن بندگان من كه سخنها را مىشنوند و از بهترين آنها پيروى مىكنند . آنان هدايت شدهها و خردمندانند )
مقايسه اى بين سيستمهاى اقتصادى ( فارسى ) — صفحة 160
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٦٠