اسلامى تذكر دهند و اگر راهبهترى براى تمدن و ترقى جامعه بنظرشان رسيد ، بيان كنند .
در روايات اسلامى ، جملاتى از اينگونه كه : « المؤمن اخوالمؤمن عينه و دليله » « 1 » مؤمن برادر مؤمن و چشم و راهنماى اوست ، بسيار تكرار شده است .
امام صادقعليهالسلام براى تأكيد اين موضوع مىفرمود :
« رحمالله امرء اهدي اليعيوبي »
( خداوند رحمت كند مردى را كه عيبهاى مرا به من هديه كند ) .
قابل توجه است كه امام نفرموده « عيبهاى مرا بهمن بگويد »
بلكه فرموده است : « بهمن هديه كند »
به همين جهت قبول عيب از نظر قرآنكريم واجب شمرده شده ، و كسانى را كه انتقاد مىپذيرند خردمند و مورد مهر و عنايت خداوند معرفى مىفرمايد :
« فبشر عبادالذين يستمعونالقول فيتبعون احسنه اولئكالذين هداهمالله و اولئكهم اولوالالباب »
« 2 » به بندگان من كه سخن را مىشنوند و از بهترين سخن پيروى مىكنند بشارت ده ، آنان همان كسانند كه خداوند هدايتشان فرموده و آنان خردمندانند .
خلاصه آنكه يكى از وسائل مؤثر در پيشرفت و تكامل فرد و اجتماع ، انتقاد و پذيرش انتقاد است ، و اسلام هر دورالازم مىداند .
اسلام از منفىبافى ، غيبت و تهمت و سرزنش ، بشدت نهى كرده است : « ويل لكل همزه لمزه » « 3 » ( واى بر هر غيبت كننده كه زخم زبان مىزند ) .
« انما يفتري الكذبالذين لايؤمنون بآياتالله »
« 4 »
هامش
( 1 ) - اصول كافى ج 2 ص 167
( 2 ) - سورهى زمر آيهى 17
( 3 ) - سورهى همزه آيهى 1
( 4 ) - سورهى نحل آيهى 105