2 - روش دارونما ( در اين روش مريض تصور مىكند موارد مصرفى كه پزشك به او مىدهد موجب بهبودى او مىشود و حال آنكه در واقع دارويى در كار نبوده و صرفا جهت بررسى تأثير تلقين به كار گرفته مىشود . )
اين آزمايشها كه بيشتر در مورد بيماريهاى مهلك و صعب العلاج مانند سرطان و ايدز و . . . انجام مىشود و در برخى موارد موجب آسيب ديدن يا تأخير در بهبودى بيماران مورد آزمايش مىگردد .
با عنايت به مطلب مذكور بفرماييد :
انجام چنين آزمايشهايى كه براى پيشرفت علم پزشكى انجام مىشود از نظر شرعى چه حكمى دارد ؟
جواب : در مواردى كه اين آزمايشها موجب قتل فرد مورد آزمايش شود مسلما جايز نيست هر چند حفظ جان ديگران متوقف بر اين آزمايش باشد و همينطور اگر آسيب مهمى را موجب شود چون بيماريهاى مزمن صعب العلاج معتدبها ، و اما اگر مختصر عارضى پيدا مىشود كه به زودى هم خوب مىشد شايد بتوان گفت مقتضاى ولايت بر جامعه جواز آن مىباشد - در موارد بالا هم ممكنست گفته شود : اين ولايت هست ليكن ارتكاز قاطع متشرعه بر طرد ولايت در آن مورد مىباشد - و اما رضايت فرد مورد آزمايش و ابراء آن كه برخى دخالت دادهاند ظاهرا دخالتى ندارد ، زيرا اگر اضرار معتد به بر نفس صدق كند حرام است و رضايت بر حرام اثرى ندارد ، چنان كه صدق ايثار و تأثير آن هم در اين موارد - كه حرام شرعى است - مشكل است . مگر اينكه كسى بتواند ادعاء انصراف ادله حرمت اضرار
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 268
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٦٨