سؤال : 118 - در موارد لزوم پرداخت فاضل ديه ، چنانچه اولياى دم خواهان قصاص باشند و با وجود تمكن مالى ، از پرداخت فاضل ديه خوددارى كنند و باعث تأخير اجراى حكم قصاص شوند ، بفرماييد :
الف ) آيا حاكم شرع مىتواند ولى دم را به پرداخت فاضل ديه اجبار كند ؟
ب ) در اين فرض تبديل قصاص به ديه چه حكمى دارد ؟
ج ) اگر تبديل قصاص به ديه جايز باشد ، آيا رضايت يا عدم رضايت جانى در اين امر تأثيرى دارد ؟
جواب : 1 و 2 - اگر خواهان قصاص هستند بايد فاضل ديه را پرداخت كنند و در صورت امتناع ، حاكم شرع اگر مصلحت بداند مهلتى مىدهد و سپس حكم به ديه مىدهد ( در صورت امتناع ) .
3 - به نظر اينجانب حفظ نفس براى خود قاتل نيز حتى المقدور لازم است و بايد رضايت به ديه بدهد بلكه اگر خواهش او اثرى داشته باشد تقاضاى تبديل لازم است .
سؤال : 119 - در صورتى كه شخص محكوم به قصاص ، عضو مماثل نداشته باشد ؛ بفرماييد :
الف ) با توجه به اين كه عضو ناسالم در برابر عضو سالم قصاص مىشود ، آيا مثلا چشم كسى كه به حسب ظاهر سالم است ولى بينايى ندارد عضو ناسالم محسوب مىشود يا چنين فردى فاقد عضو به حساب مىآيد ؟
ب ) اگر جانى فاقد چشم راست باشد و چشم راست كسى را كور كرده باشد ، آيا چشم چپ او به عنوان قصاص كور مىشود ؟
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 255
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٥٥