ج ) اگر سلب بينايى با كندن حدقه باشد و خود جانى حدقهء چشمش سالم است ولى بينايى ندارد ، هنگام قصاص تكليف چيست ؟ ( آيا حدقه در مقابل حدقه قصاص مىشود و نسبت به سلب بينايى ديه أخذ ميگردد يا حكم ديگرى دارد ؟
جواب : مقتضاى ظواهر ادله رعايت مماثلت مطلقه است - بر خلاف برخى بزرگان از جمله مرحوم خوئى - جز در مواردى كه تخصيص خورده است ، چون دست چلاق در برابر سالم ، يا پا در برابر دست اگر دست ندارد ، و ظاهرا توقع از چشم در درجه اول بينايى است گرچه نفس قيافه نيز مطلوب است ، بنابراين فاقد بينايى فاقد عضو است ، و چشم ديگر او قصاص مىشود سؤال ب نيز همينطور است و به خصوص منصوص مىباشد ، و در مورد ج قصاص حدقه مىشود و ديه سلب بينايى هم اخذ مىشود و اللّه اعلم .
سؤال : 120 - در مورد توبه بفرماييد :
الف ) در مواردى كه توبه مسقط حد است آيا اظهار لفظ دال توبه از طرف مجرم براى سقوط حد كافى است يا بايد عملى دال بر ثبوت توبه از او سر زده باشد ؟
ب ) در مواردى كه توبه قبل از اقامهء بينه مسقط حد است ؛ آيا ثبوت توبه قبل از بينه كافى است يا اظهار توبه عند الحاكم نيز بايد قبل از بينه باشد ؟
ج ) آيا در توبه مسقط حد ، احراز توبه لازم است يا در صورت شبههء توبه نيز حاكم شرع مىتواند به تمسك به قاعده « الحدود تدرء بالشبهات » ، حد را اجراء نكند ؟
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 256
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٥٦