ثالثا با توجه به معالجات ترميمى امروزه تكليف چيست ؟ همان ديه منظور است يا مىتوان كم يا زياد كرد ؟
جواب : منظور از سوراخ كردن سوراخ كردن از بيرون ، پرده بينى را و ظاهرا سوراخ كردن ديواره وسط را نيز شامل مىشود چنانچه سوراخ شدن حاصل از عوارض عمل جراحى اگر لازمهء عادى چنين عملى باشد را نيز شامل مىشود و چنان كه گفتيم ديه فقط براى جبران نيست بلكه بيشتر مجازات منظور است و اگر ضرر بيشترى باشد به نظر ما به عهدهء جانى است .
سؤال : 110 - همانگونه كه مىدانيم حكم به ميزان ديه ( صد شتر ) از احكام امضايى اسلام و منطبق با عرف عربستان است و اكثر فقهاء در خصوص ماهيت ديه بر اين عقيدهاند كه ديه جبران خسارت مجنى عليه يا خانواده اوست كه ويژگيهاى مجازات در آن رعايت گشته است ( نوعى جبران خسارت شرعى ) و همچنين مطابق قواعد فقهى و اصول اسلامى خسارات وارده به افراد از باب حق الناس مىبايست جبران گردد ، سؤال اينكه :
الف ) با توجه به ميزان خسارت مشابه در قتل مسلمان و غير مسلمان آيا مىتوان در فرد غير مسلمان با پرداخت ديه معادل ديه مسلمان خسارت وى را جبران كرد ؟
ب ) در فرض اينكه زمانى جايگاه اقتصادى زنان در جامعه مشابه جايگاه مردان شود به گونهاى كه خسارت ناشى از قتل يا صدمه بدنى در آنان مشابه مردان باشد آيا مىتوان ديه آنان را مشابه مردان قرار داد ؟
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 251
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٥١