را در مورد ميزان تأثير استرس و هيجان ناشى از منازعه در تشديد بيمارى زمينهاى و تسريع مرگ جويا مىشود . مثلا ممكن است تأثير هيجانات ناشى از منازعه طبق نظر پزشكى قانونى به عنوان نظر خبره ده در صد ذكر شود و ممكن است متوفى خود شروعكننده مشاجره بوده و موجب عصبانيت خود بوده و يا اينكه عامل مشاجره موجب عصبانيت و سكته ذكر شود . پاسخ فرماييد :
اولا آيا كسى را كه به سبب استرس ناشى از مشاجره فوت نموده در صورت تشخيص خبره ( پزشكى قانونى ) مىتوان طرف مقابل را به ديه محكوم كرد ؟
ثانيا آيا عامل مشاجره كه موجب عصبانيت و سكته گرديده مباشر در قتل است يا اينكه ميزان تأثير عمل ( به استناد نظر پزشكى قانونى ) شرط است ؟
جواب : اين گونه موارد قتل حساب نمىشود ، حتى اگر احتمال داده شود كه طرف ظرفيت ندارد و ممكنست به سكته منجر شود « همام » هم پس از شنيدن كلمات حضرت امير عليه السلام سكته كرده از دنيا رفت . و در اين جهت فرقى بين مشاجره و موعظه نيست و شايد يكى از جهات مسئله اين باشد كه فهم و فكر خود طرف ، سبب مباشر است و بنابراين ديه هم ندارد .
سؤال : 107 - با اينكه در نظرات فقهاء عظيم الشأن ( رض ) ديه مجموع چهار پلك دو چشم ، ديه كامل ذكر شده ، بين پلكهاى بالا و پلكهاى پايين فرق قائلند به اين صورت كه ثلث ديه كامل را براى پلكهاى بالا و براى پلكهاى پايين نصف ديه كامل را قرار دادهاند ، بفرماييد :
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 248
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٤٨