ب ) بر فرض مثبت بود پاسخ ؛ آيا بين اسلام آوردن ظاهرى ( به انگيزه فرار از قصاص ) با اسلام واقعى ( قلبى ) تفاوتى وجود دارد ؟
جواب : 1 - مانع مىشود .
2 - گرچه از نظر عرفى و بناءات عقلاييه فرق ميگذارند ليكن اطلاق ادله ، مورد عمل اصحاب است و همان را مورد عمل ميدانيم و بنابراين تفاوتى نيست .
سؤال : 44 - اگر وقوع قتلى محرز و قاتل نيز معين باشد ، ليكن اولياى دم مدعى عمدى بودن قتل باشند ولى قاتل آن را خطايى يا شبه عمد بداند و دليلى قاطع براى ادعاى هيچ يك وجود نداشته باشد بفرماييد :
الف ) آيا مورد از باب لوث است يا تداعي
ب ) اگر از باب تداعى باشد چگونه بايد فصل خصومت كرد و تكليف ديه چيست ؟
جواب : 1 - خصوصيات تقرير دعوى و نوع تشكل پرونده تفاوت مىكند گاهى از باب تداعى است چون ادعاء ولى عمد را ، و ادعاء قاتل ، خطا را . و گاهى باب ادعا و انكار است چون ادعاء ولى عمد را و انكار قاتل و يا بر عكس ادعاء قاتل خطا را و انكار ولى آن را .
2 - در تداعى مانند دو ادعاء و انكار عمل مىشود و پس از نفى عمد ، ديه ثابت مىشود .
سؤال : 45 - با توجه به قاعده « البينة علي المدعي و اليمين علي من انكر » و با عنايت به حديث شريف « لا يمين في حد » بفرماييد :
الف ) در صورت فقدان بينه و اقرار در دعاوى كيفرى آيا شاكى ميتواند از متهم تقاضاى قسم كند ؟
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 220
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٢٠