جواب : عرفى است به معناى عرف عام ، قدر مسلم نواى رقصآور منظور است ، در فهم موضوع حكم ، عرف و لغت ، و احيانا فهم فقها نيز دخالت دارند علم فقه بر مجموعه مبانى خاصى استوار است كه امكان توضيح يك جا براى غير متخصصين ميسور نميباشد .
سؤال : 15 - غنا از ديدگاه اهل لغت چگونه تعريف شده است ؟
جواب : تعريفها زياد و مختلف استكه در رسالههاى غنائيه ذكر شده است ، و ميزان عرف است .
سؤال : 16 - غنا از ديدگاه فقها اهل بيت ( ع ) چگونه تبيين گرديده است ؟
ملاك تعريف آن لغت ، عرف يا اجتهاد و استنباط از منابع فقهى است ؟
جواب : ملاك تعريف يك مفهوم ، عرف است و ملاك در موضوع حكم شرعى همهء اينهاست يعنى از مجموعه آنچه ذكر شده موضوع بدست مىآيد .
سؤال : 17 - آيا مىتوان از مجموع آيات و روايات تعريف خاصى ارائه كرد ؟
جواب : آرى ، به نظر ما قدر متيقن موضوع حكم شرعى ، آواز رقصآور مىباشد .
سؤال : 18 - شرائط تحقق غناء محرم چيست ؟
جواب : آنچه كه مخصوص مجالس لهو و لعب است و به تعبير ديگر رقصآور مىباشد كه معمول مردم را از حالت عادى خارج مىكند .
سؤال : 19 - استفاده از صداى زن در خواندن شعرهاى طنز به صورت آواز ، به طورى كه تحريككننده نيستند چه حكمى دارد ؟
جواب : در فرض سؤال اشكال ندارد و گرچه خلاف احتياط است ليكن در معمول مردم شايد اين فرض واقعيت نداشته باشد .
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 158
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٥٨