از تعجب هر زمان گويد بنفشه كى عجب * هر كه زلف يار دارد چنگ چون در ما زند
فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ
تنزل النسخة من السماء لما يحصل فى السنة من اقسام الحوادث . شب نيمهء شعبان را نامهاست : شب برات گويند و شب نسخة ، شب فرق ، شب عرض . هر كه از اين شب تا ديگر سال از دنيا رفتنى است ، نسخت آن از لوح محفوظ بردارند و بعزرائيل دهند ، گويند اين شغل تو است تا ديگر سال .
هر چه خسف و مسخ بود ، سياسات و بليات و انواع عذاب ، نسخت كنند و بجبرئيل دهند ، گويند اين كار تو است تا ديگر سال . هر چه نعمت و راحت و روزى بندگان بود نسخت كنند و بميكائيل دهند ، هر چه عزّ و مرتبت و اقبال و دولت بود نسخت كنند و باسرافيل دهند و ذلك قوله : -
إِنَّا كُنَّا نَسْتَنْسِخُ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
گفتهاند در ميان فرشتگان ، فرشتهاى حليمتر و رحيمتر و مهربانتر از ميكائيل نيست و فرشتهاى مهيبتر و با سياستتر از جبرئيل نيست .
در خبر است كه روزى هر دو مناظره كردند ، جبرئيل گفت : مرا عجب آيد كه با اين همه بىحرمتى و جفا كارى خلق ، رب العزة بهشت از بهر چه ميآفريد ؟
ميكائيل گفت مرا آن عجب ميآيد كه با آن همه فضل و كرم و رحمت كه اللَّه را بر بندگان است دوزخ از بهر چه ميآفريد ؟ از حضرت عزت و جناب جبروت ندا آمد كه : احبّكما الىّ احسنكما بى ظنا ، از شما هر دو ، آن را دوستتر دارم كه به من ظن نيكوترى برد يعنى ميكائيل ، كه رحمت بر غضب فضل مىنهد و قد قال اللَّه عز و جل ،
انّ رحمتى سبقت غضبى .
عايشهء صدّيقه گفت : شب نيمهء شعبان رسول خدا در حجره و نوبت من بود ، در ميانهء شب او را نيافتم ، بخاطر من گذشت ، مگر بديگر حجرهاى از حجرههاى زنان خود رفته ، با خويشتن برنامدم ، برخاستم بطلب وى بيرون شدم ، او را در سجده يافتم ، سر بر سجود نهاده و ميفرمايد :
اعوذ بعفوك من عقابك ، اعوذ برضاك من سخطك ، اعوذ بك منك ، لا احصى ثناء عليك . انت كما اثنيت على نفسك .
اين چند كلمت اشارت است بمنازل و مراتب راه روان سوى حق ، روشى از روى همم ، نه از روى قدم . رسول خدا اول نظارهء فعل كرد فرمود : اعوذ بعفوك