ايقنوا ان اللَّه ناصركم اذ كنتم قد شاهدتم من نصره و امداد الملائكة ما شاهدتم . و روا باشد كه اين سخن متعلق باشد بقسمت غنائم ، و المعنى : - اقبلوا ما امرتم به فى القسمة ان كنتم آمنتم باللّه ، و القرآن الذى انزلنا على محمد يوم الفرقان . ميگويد : - قسمت چنان كه كرديم و فرموديم بپذيريد اگر ايمان داريد به خدا و به قرآن كه به محمد فرو فرستاديم ، روز بدر كه اهل حق و اهل باطل آن روز از هم جدا شدند ، و دو گروه بر هم رسيدند : حزب اللَّه و حزب الشيطان .
وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ .
اذ نصركم و انتم اذلة اقلة . درين آيت گفت : - قرآن يوم الفرقان فرو فرستاديم . جايى ديگر گفت : -
أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ
، شب قدر فرو فرستاديم . جايى ديگر گفت :
عَلى مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا
بروزگار و درنگ فرو فرستاديم ، و اين آن بود كه قرآن در شبانروز بدر به آسمان دنيا فرو فرستادند ، و آن را در بيت العزة در خزانهء قرآن بنهادند ، يك جاى روز گفت ، و يك جاى شب گفت ، بر سعت عادت سخن عرب كه از شب خبرى حكايت كنند و آن روز بود ، و از روز حكايت كنند و آن بشب بود ، از بهر آنكه آن كار از شبانروز بيرون نميشود ، و آن روز كه جنگ بدر بود آدينه بود ، هفدهم ماه رمضان ، و دوش آن شب قدر بود ، آن گه قرآن را از رب « 1 » العزة پس ازان در باقى عمر مصطفى به زمين ميفرستاد بر درنگ و بر مكث ،
لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ
تا هر گه كه رنجى بدل رسول خدا رسيدى خداى دل وى را تثبيت كردى ، و هر گه كه حكم را اجابت افتادى حكم فرستادى بر مواقع نجوم ، و يك تفسير كه كردند در
وَ النَّجْمِ إِذا هَوى
اينست كه و الوحى اذا انزل .
إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا ،
اى - نزول بشفير الوادى الادنى من المدينة و عدوّكم من المشركين نزول بشفير الوادى الاقصى من المدينة و يلى مكة .
وَ الرَّكْبُ
يعنى - ابا سفيان و العير
أَسْفَلَ مِنْكُمْ
. اى - مكاناً اسفل من مكانكم ، لانكم على نشر من الارض ، و قيل : - اقرب الى ساحل البحر . مكّى و بصرى عدوة هر دو بكسر عين خوانند ، و باقى بضم عين خوانند ، و هما لغتان مشهورتان
هامش
( 1 ) در نسخه ج : بيت .