لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِينَ آمَنُوا »
،
« كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلِي »
. الحسين بن فضل گفت : «
لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِ اللَّهِ »
اى لا خلف لعداته .
وَ لَقَدْ جاءَكَ مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِينَ
يعنى من حديث المرسلين ما قصصت عليك من حديث نوح و قومه ، و ثمود و صالح و ابراهيم و لوط و شعيب حين كذبوا و اوذوا ثمّ نصروا .
وَ إِنْ كانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْراضُهُمْ
- رسول خدا ( ص ) حريص بود بر ايمان قوم خويش . ميخواست كه ايشان همه ايمان آرند . هر گه كه آيتى مىدرخواستند ، دوست داشتى كه اللَّه آن آيت بايشان نمودى ، بطمع آنكه تا ايشان ايمان آرند ، چنان كه درخواستند تا فريشته از آسمان فرو آيد ، و ذلك فى قوله :
لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ
؟ رب - العالمين بجواب ايشان گفت :
« وَ لَوْ أَنَّنا نَزَّلْنا إِلَيْهِمُ الْمَلائِكَةَ وَ كَلَّمَهُمُ الْمَوْتى »
يا محمد اگر اين فريشتگان كه ميخواهند ، همه فرود آيند ، و مردگان نيز زنده شوند ، و با ايشان سخن گويند ، تا من نخواهم ايشان ايمان نيارند . آن گه گفت :
فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقاً فِي الْأَرْضِ
- اگر توانى كه راهى سازى در زير زمين تا ايشان را جوى روان برآرى در مكه ، يا مردهء گويا بيرون آرى از زمين ،
أَوْ سُلَّماً فِي السَّماءِ
يا نردبانى سازى تا بر آن در آسمان آيى ، و ايشان را نامهاى برى ، يا پارهاى از آسمان بر ايشان افكنى ، يا فريشتهاى برى ، يا ايشان را نشانى برى ، معنى آنست كه : فافعل ، اگر توانى بكن . ميگويد : يا محمّد تو بشرى ، و ترا دست بدان آيات نرسد كه ايشان ميخواهند .
راه تو آنست كه صبر كنى تا اللَّه تعالى از بهر ايشان حكم كند .
آن گه گفت :
وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدى
- اگر خداى تعالى خواستى كه همه ايمان آورند ، و به راه راست روند ، بكردى . معنى ديگر : اگر اللَّه خواستى ايشان را آيتى فرو فرستادى ، كه ناچار بدان ايمان آوردندى ، چنان كه جاى ديگر گفت :
إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْناقُهُمْ لَها خاضِعِينَ
. اما آياتى فرو فرستاد كه مردم را در