يوحى فى قلبه شيئا ضربه بها ضربة كان بينه و بينه سبعون حجابا . فاذا كان يوم القيامة قال الرب عز و جل : عبدى ! كل من ثمار جنتى ، و استظل بظل عرشى ، و اشرب من ماء الكوثر ، و اغتسل من ماء السلسبيل ، فأنا ربك و انت عبدى .
و در اين سورة چهارده آيت منسوخ است چنان كه رسيم به آن شرح دهيم ، و آيات آن بعدد كوفيان صد و شصت و پنج آيت است ، و سه هزار و هشتصد و پنجاه كلمه ، و دوازده هزار و دويست و پنجاه و چهار حرف ، و بيشترين آن حجت آوردن است بر مشركان عرب ، و بر مكذبان بعث و نشور ، ازين جهت بيكبار فرو آمد كه در معنى احتجاج همه يكسانست .
كعب احبار گفت : افتتاح تورات به اول سورة الانعام است الى قوله :
بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ
، و ختم آن به آخر سورة بنى اسرائيل ، و بيك روايت به آخر سورة هود . مقاتل گفت :
مشركان عرب مصطفى را پرسيدند كه : من ربك ؟ گفت :
« الاحد الصمد الذى خلق السماوات و الارض » .
مشركان او را دروغ زن گرفتند به آنچه رب العالمين بجواب ايشان اين آيت فرستاد ، و خود را بدان بستود ، و صنع خود بر وجود دليل آورد .
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ
آفرينش آسمان و زمين و شب و روز دليل كرد و بر ايشان حجت آورد كه از مخلوقات ازين عظيمتر هيچ چيز نيست . و آن گه آسمان فرا پيش داشت بذكر ، از بهر آنكه آسمان شريفتر است از زمين و عالىتر ، و نيز آسمان پيش از زمين آفريده ، و سماوات بجمع گفت از بهر آنكه هفت آسماناند ، و زمين بواحد گفت ، كه همه متصل يكديگرند ، و بقولى خود يك زمين است ، آسمانى بدان عظيمى بى عمادى بر هواى لطيف بداشته ، و زمين خاكى بر سر آبى بداشته ، و آرام گرفته ، و شب و روز بر پى يكديگر داشته ، و آن را قوام خلق ساخته ، آسمانها را به دو روز بيافريد ، چنان كه گفت :
« فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ »
.