إِذْ قالَ الْحَوارِيُّونَ يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ
- وجه اين مسألت حواريان از عيسى ( ع ) آنست كه ايشان زيادت يقين و تثبيت در ايمان خواستهاند ، چنان كه ابراهيم گفت عليه السلام :
« رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتى »
، و روا باشد ، كه اين مسألت پيش از آن رفت كه از عيسى آيات و عجائب ديدند و شناختند از ابراء اكمه و ابرص و احياء مردگان .
هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ
- اين از آن جنس است كه گويندهاى گويد كسى را كه :
توانى كه مرا پيغامى بجايى برى ؟ توانى كه مرا مسألت جواب دهى ؟ اين كس كه اين ميگويد داند كه او زبان و پاى دارد . اين استطاعت نامى است ايجاب را پيغام . معنى آنست كه مرا اين ارزانى دارى ؟ واجب دارى ؟ حواريان از آن خداى شناس تر بودند كه خدايى را از چيزى عاجز داشتندى ، و قومى از وحشت ظاهر اين كلمه بر پرهيزيدند ، خواندند كه : « هل تستطيع ربك » ؟ كسايى از آنست ، و در اختيار ايشان و در كلمهاى كه گزيدند كم شغل نيست از آنكه در قراءت اول ، كه پارسى آنست كه :
از خدا طوع و طاعت توانى خواست ، بر تأويل اجابت توانى خواست ، اين طاعت اينجا بمعنى اجابت است . ابو وائل گويد شقيق بن سلمة الاسدى : نعم الرب ربنا ! لو أطعناه ما عصانا . معنى ما عصانا اى ما ابى علينا . و از صحابه مردى را است در دعا : « اللهم احفظنى بالاسلام قائما ، و احفظنى بالاسلام قاعدا ، و احفظنى بالاسلام راقدا ، و لا تطع فىّ عدوا حاسدا » ، اى لا تجب . و اجابت از آن طاعت خوانند كه دعا در لفظ فرمان بود .
أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ
- مائده نامى است طعام را اگر خوان بود و گرنه ، و خوان نامى است پيرايهء طعام را اگر بدان طعام بود يا نه . يقال : ما دنى يميدنى ، اى اعطانى ، و هى فاعلة بمعنى مفعولة . قال :
اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
يعنى