تو مىگويى بايشان .
وَ اللَّهُ يَكْتُبُ ما يُبَيِّتُونَ
- اين را دو وجه است : يكى آنكه اندر كتاب فرو فرستد ، و ترا از سرّ ايشان خبر دهد . ديگر وجه آنكه حفظه را فرمايد تا بنويسند آنچه ايشان همه شب ميكنند و ميگويند ، تا فردا جزا ايشان بايشان رساند . و اين سخن پادشاهانه است ! پادشاه گويد : ما كشتيم و ما كرديم و ما كنديم يعنى بسپاه .
فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ
- اوّل او را اعراض فرمودند از قتل منافقان ، پس منسوخ گشت به اين آيت :
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ
.
ثمّ قال :
تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَ كَفى بِاللَّهِ وَكِيلًا
- توكّل قنطرهء يقين است ، و عماد ايمان ، و محلّ اخلاص . و سرّ توكّل آنست كه بحقيقت دانى كه بديگر كس چيز نيست ، و از حيلت سود نيست ، عطا و منع كه هست بحكمت است ، و قسّام مهربان بى غفلت است . « وكيل » فعيل است بمعنى مفعول ، يعنى : وكّل اليه الأمور ، اللَّه اوست كه كارها همه به دو گذارند ، كه كارران بندگان و نگهبان ايشان اوست ، كارساز و بنده نواز اوست جلّ جلاله ، و عزّ كبرياءه و عظم شأنه .
النوبة الثالثة
قوله تعالى :
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ
الآية - بر ذوق ارباب حكمت و سالكان راه حقيقت از روى اشارت ميگويد :
كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ
، اى اخرجوا ايديكم عن اموركم ، و كلوها الى معبودكم . خويشتن را از كارها بيرون آريد ، و يكسر شغلها بمولى سپاريد ، و به او بازگذاريد ، كه اوست سازندهء كار بندگان ، مدبّر و مقدّر كارران ، و نگهبان ، بسر برندهء شغل ايشان بىايشان ، دل دهندهء تائبان ،