قال داود الطائى رحمة اللَّه عليه : « قطع نياط العارفين ذكر احد الخلودين » ، و ذلك فى قوله تعالى
فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ
.
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى
- سكر مستى است ، و مستى بر تفاوت است ، و مستان مختلفاند . يكى از شراب خمر مست است ، يكى از شراب غفلت ، يكى از حبّ دنيا ، يكى از رعونت نفس و خويشتن دوستى . و اين از همه صعبتر است كه خويشتن دوستى مايهء گبركى است ، و تخم بيگانگى ، و ستر بى دولتى ، و اصل همهء تاريكى !
اگر صد بار در روزى شهيد راه حق گردى * هم از گبران يكى باشى چو خود را در ميان بينى
تو خود كى مرد آن باشى كه دل را بى هوا خواهى * تو خود كى درد آن دارى كه تن را بىهوان بينى ؟
او كه از خمر مست است و در آن ترسان ، و از بيم عقوبت لرزان ، غايت كار او حرقتست در آتش عقوبت ، گرش نيامرزد ، و باشد كه خود بيامرزد كه گفته است :
إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً
. امّا آن كس كه مستى او از نخوت نفس است و كبر و خويشتن پرستى ، كار او بر خطر است ، و مايهء وى زيان ، و عمل وى بر وى تاوان ، در خطر استدراج و مكر و بيم فرقت جاودان .
وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا
- اگر دين بقياس بودى غسل در اراقت بول واجب بودى ، و آبدست در خروج منى . آن بول نجس است و اين منى پاك ، در بول نجس طهارت كهين واجب ، و در منى پاك طهارت مهين ، تا بدانى كه بناء دين بر منقول است نه بر معقول ، و بر كتابست نه بر قياس ، و بر تعبّد است نه بر تكلّف .