را غنيمت گرفتن و خوردن حلال نبودى ؛ بهم آوردندى تا آتشى از آسمان فرود آمدى و آن را بسوختى . و تخصيص و تشريف مصطفى ( ص ) بر وى و بر امّت وى حلال كردند . و به
قال النّبيّ ( ص ) : « احلّت لى المغانم و لم تحلّ لاحد قبلى » .
قوله :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
الآية . اين آيت به آن فرود آمد كه در وقعهء احد چون هزيمت بر مسلمانان افتاد ، منافقان فرا ايشان گفتند كه : بدين اوّل باز گرديد .
و از ابو سفيان امان طلب كنيد . ربّ العالمين گفت :
إِنْ تُطِيعُوا الَّذِينَ كَفَرُوا . . .
اگر شما فرمان ايشان بريد و بمشاورت ايشان كار كنيد شما را از دين اسلام بر گردانند ، و با ملت كفر برند . مكنيد چنين ، و اگر گويند فرمان مبريد .
بَلِ اللَّهُ مَوْلاكُمْ وَ هُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ
- نه ، نه ، با كافران موالات مگيريد و از ايشان يارى مجوئيد كه يارى دهندهء شما و مولاى شما اللَّه است ! بهتر يارى دهندگان ، و به آرندهء دوستان ، و كم آرندهء دشمنان .
النوبة الثالثة
قوله تعالى :
وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ . . .
- محمد ( ص ) هر چند ستوده و گزيده از ميان همه مردمان است ، و نواختهء خداى جهانيانست ، قطب جهان و چراغ زمين و آسمان است . صدر و بدر عالم ، مقتداى خلق ، مهتر كائنات ، و خاتم پيغامبرانست ، با اين همه بشر است ، مرگ بر وى روا ، و فنا در وى روان ، چندى كه بودند در جهان ، ازين پيغامبران همه رفتند . نه حق ناپيدا شد نه اللَّه را زيان .
حق از همه باز مانده و اللَّه بكمال عزّ خويش نگه دارنده .
از روى اشارت خطاب با اهل تحقيق ميرود كه كمال عزّت ما مستغنى است از لم يكن ثم كان . خداوندى ما را از نبود بسى بود پيوندى در نيايد . وحدانيت