فاضلتر و ثواب آن تمامتر ، و نيز صدقهء سر از آفت ريا و سمعة رستهتر باشد ، كه چون آشكارا دهد ، بيم آن باشد كه ريا در آن شود و عمل باطل گردد ، و نامقبول .
قال النبى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم - « لا يقبل اللَّه من مسمع و لا مراء و لا منّان . »
مفسران در خصوص و عموم اين آيت اختلاف دارند ، قومى بر آنند كه بصدقات تطوع مخصوص است ، اما زكات فرض اظهار آن فاضلتر و نيكوتر على الاطلاق ، دو معنى را : يكى آنك تا ديگران بوى اقتدا كنند ، ديگر معنى آنست كه تا از راه تهمت برخيزد و مسلمانان بوى گمان بد نبرند ، و بيشترين علما بر آنند كه آيت بصدقهء تطوع مخصوص نيست بلكه عام است فرائض و نوافل را .
وَ يُكَفِّرُ عَنْكُمْ
الآية . . . - بيا و رفع راء قراءة شامى و حفص است و بنون و رفع راء قراءة ابن كثير و ابو عمرو و ابو بكر و يعقوب ، و بنون و جزم راء قراءت نافع و حمزة و كسايى ، ميگويد گناه شما از شما بهتريم ، و اگر بيا خوانند ، معنى آنست كه اللَّه گناه شما از شما بسترد
مِنْ سَيِّئاتِكُمْ
اين من همانست كه گفت
يَغْفِرْ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ
و
مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ
مِنْ والٍ
جز از اين فراوانست در قرآن ،
وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ
- معنى خبير دوربين است و نزديك دان و از نهان آگاه ، بينا بهر چيز ، دانا بهر كار آگاه بهر گاه .
النوبة الثالثة
- قوله تعالى :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى
- قال ابن عباس لا تبطلوا صدقاتكم بالمن على اللَّه . خداى عز و جل ميگويد - اى شما كه ايمان آورديد و دست بحلقهء بندگى ما زديد ، و بحبل عصمت ما در آويختيد ، راه بندگى نه آنست كه بگرد خود نگريد ، و در طاعت منت بر ما نهيد ، كه هر چه شما كنيد بتوفيق و ارادت ماست : - دلت . كه گشاده شد ما گشاديم ، توفيق كه يافتى ما داديم ، مواساة كه كردى با درويش ما خواستيم ، و ما رانديم ، پس همه منت ماراست ، كه ساختن همه از ماست و پرداختن بر ما . براء بن عازب گفت - رسول خدا را ديدم روز خندق كه اين كلمات ابن رواحه ميگفت - « اللهم لو لا انت ما اهتدينا و لا تصدقنا و لا صلّينا فانزل