وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ
الآية . . . - اين خطاب با مؤمنانست ، ميگويد آنچه دهيد و نفقه كنيد از زكات فريضه يا تطوعات صدقه يا نذرى كه پذيريد ، چنانك مثلا يكى گويد ، اگر بيمار مرا شفا آيد يا فلان مسافر در رسد ، يا فلان كار بر آيد ، بر منست كه چندين نماز كنم يا چندين روزه دارم ، يا حج كنم و چندين بنده آزاد كنم ، و چندين صدقه دهم ، اين آن نذرست كه وفاء آن لازم است و بجاى آوردن آن واجب .
رب العالمين در قرآن ثنا كرد بر ايشان كه بوفاء آن نذر باز آمدند ، گفت
يُوفُونَ بِالنَّذْرِ
جاى ديگر بوفاء آن فرمود گفت
وَ لْيُوفُوا نُذُورَهُمْ
و مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم عمر را بوفاء نذر فرمود لمّا
قال له « انى نذرت ان اعتكف ليلة فى الجاهلية ، فقال له صلّى اللَّه عليه و آله و سلم : - « اوف بنذرك »
در خبر است كه -
« من نذر ان يطيع اللَّه فليطعه و من نذر ان يعصى اللَّه فلا يعصه »
اين خبر دليل است كه نذر جز در طاعات و قربان نرود . اما انواع معاصى نذر در آن نرود و درست نيايد ، مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم گفت
« لا نذر فى معصية اللَّه و لا فيما لا يملكه ابن آدم . »
اگر كسى بمعصيتى نذر كند ، وفاء آن بر وى نيست و كفارت لازم نيايد ، و همچنين در مباحات نذر نرود ، كه مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم جايى بگذشت مردى را ديد بآفتاب ايستاده ، پرسيد كه اين را چه حالت است ؟ گفتند نذر كرده كه از آفتاب با سايه نشود و ننشيند و سخن نگويد و روزه دارد ، رسول گفت - تا با سايه شود ، و بنشيند و سخن گويد و روزه نگشايد ، بل كه تمام كند . مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم وى را روزه فرمود از بهر آنك روزه از امهات طاعات است ، و به آن ديگر هيچيز نفرمود ، كه آن همه مباحات است نه طاعات ، و اگر نذر كند بر سبيل لجاج و غضب ، چنانك گويد اگر من در فلان جاى روم يا فلان سخن گويم ، بر منست كه چندين صدقه دهم يا روزه دارم ، اينجا مخير است ، اگر خواهد بوفاء نذر باز آيد و صدقه دهد ، يا روزه دارد چنانك پذيرفته است ، و اگر خواهد كفارت سوگند كند كه او را كفايت بود مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم ازينجا گفت
« كفّارة النذر كفارة اليمين »
و گفتهاند كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلم نذر كردن كراهيت داشتى ، و نذر كننده را بخيل خواند ، و بيان اين در خبر بو هريره است
قال - قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلم : - « النذر لا يأتى ابن آدم بشىء الّا ما قدر له ، و لكن يلقيه