و ايشانراست عذابى بزرگ .
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ
از مردمان كس است كه ميگويد
آمَنَّا بِاللَّهِ
بگرويديم بخداى
وَ بِالْيَوْمِ الْآخِرِ
و بروز رستاخيز
وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ( 8 )
و ايشان گرويده نيستند
يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ الَّذِينَ آمَنُوا
چنان مىپندارند كه خداى را مىفريبند « 1 » و مؤمنانرا
وَ ما يَخْدَعُونَ
و فريب نميسازند .
إِلَّا أَنْفُسَهُمْ
مگر با تنهاى خويش
وَ ما يَشْعُرُونَ ( 9 )
و نميدانند كه اين فرهيب است كه در آنند .
فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ
در دلهاى ايشان بيمارى و گمان است
فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً
- ايشان را بيمارى دل افزود
وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
و ايشانراست عذابى درد نماى درد افزاى
بِما كانُوا يَكْذِبُونَ ( 10 )
به آنچه دروغ گفتند كه رسول و پيغام دروغ است
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ
و چون كه ايشان را گويند
لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ
تباهى مكنيد در زمين
قالُوا
جواب دهند گويند -
إِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ ( 11 )
ما نيك كنندگانيم و با سامان آورندگان
« الا » آگاه بيد « 2 »
إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ
بدرستى كه ايشان آنند كه تباه كاراناند
وَ لكِنْ لا يَشْعُرُونَ ( 12 )
و لكن نميدانند كه غايت آن فساد چيست .
النوبة الثانية :
- قوله تعالى
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا
- حقيقت كفر در لغت عرب بپوشيدن است ، و بيگانه را به آن كافر گويند كه نعمتهاى خداوند عزّ و جلّ بر خود بپوشد .
و نعمتهاى اللَّه سه قسم است - يكى نعمت بيرونى چون مال و جاه ، ديگر نعمت بدنى چون صحت و قوت ، سديگر نعمت نفسى چون عقل و فطنت . و نعمت نفسى تمامتر است و عظيمتر ، فيها يتوصّل الى الطّاعات و الخيرات و استحقاق الثّواب . و بر حسب اين تقسيم شكر و كفر نهادند . پس كفر عظيم آنست كه مقابل نعمت نفسى است ، و كافر مطلق به روى افتد كه نعمت نفسى را كفران آرد كه حاصل وى بجحود وجدانيّت و نبوت و
هامش
( 1 ) مى فريبند - كذا فى الاصل
( 2 ) بيد : در نسخه الف . باشيد در نسخه ج .