گفت -
لو لا بنو اسرائيل لم يخنز الطعام و لم يخبث اللحم ، و لو لا حواء لم تخن انثى زوجها » .
وَ ما ظَلَمُونا
- اى نحن اعز من ان نظلم ، و اعدل من ان نظلم . ما از آن عزيزتريم كه بر ما ستم كنند و از آن عادلتريم كه خود ستم كنيم .
وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
- نه بر ما ستم كردند بآنك فرمان نبردند و ادّخار كردند بل كه بر خود ستم كردند كه از آن روزى بى رنج وهنى بازماندند .
وَ إِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هذِهِ الْقَرْيَةَ
- و گفتيم ايشان را در رويد درين شهر يعنى بيت المقدس . بقول مجاهد و قتاده و ربيع و سدى ، اما جماعتى ديگر گفتند از مفسران كه اريحا بود .
فَكُلُوا مِنْها حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَداً
- و فراخ ميخوريد و به آسانى هر جا كه خواهيد عيش خوش ميكنيد كه شما را در آن حساب و تبعات نيست . و اين آن گه بود كه از تيه بيرون آمدند فرمود ايشان را تا در شهر روند پشت خم داده ، چنانك گفت :
ادْخُلُوا الْبابَ سُجَّداً
يعنى ركعا - و كه در رويد پشت خم داده در رويد و گوئيد -
حِطَّةٌ
ابن عباس گفت : هو احد ابواب بيت المقدس يدعى باب الحطّة ، و كان له سبعة ابواب - » ايشان را گفتند از باب حطّه در رويد .
وَ قُولُوا حِطَّةٌ
- يعنى حطّ عنا ذنوبنا - فرو نه از ما گناهان ما ، رب العالمين ايشان را استغفار فرمود و توبه از گناهان تلقين كرد ، گفت از گناهان توبه كنيد و از ما آمرزش خواهيد -
نَغْفِرْ لَكُمْ
.
نافع « يغفر لكم » بياء مضمومه خواند ، و ابن عامر « تغفر » بتاء مضمومه خواند . باقى بنون خوانند . ميگويد شما آمرزش خواهيد تا ما گناهان شما بيامرزيم و نافرمانيها در گذاريم . و قال بعضهم فى قوله تعالى
وَ قُولُوا حِطَّةٌ
اى نحن نزول تحت امرك و قضائك ، منحطّين لامرك ، خاضعين غير متكبّرين .
وَ سَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ
و هر كه در نيكوكارى بيفزايد وى را در نيكويى بيفزائيم ، و هر كه در صدق نيت و تعظيم فرمان بيفزايد ويرا در نيكويى پاداش و در بزرگى نواخت بيفزائيم .