قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْها
- گفتيم فرو رويد همگنان از بهشت ،
جَمِيعاً
- همگنان بهم ،
فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي
- اگر بشما آيد از من ،
هُدىً
، پيغامى و نشانى ،
فَمَنْ تَبِعَ هُدايَ
هر كه پى برد بپيغام و نشان من ،
فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ
بيمى نيست و ريشان كه اين كردند ،
وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
- و فردا هيچ اندوهگين نباشند .
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا
- ايشان كه كافر شدند ،
وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا
- و سخنان و نشان ما دروغ شمردند ،
أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ
- ايشان آتشيانند و دوزخيان ،
هُمْ فِيها خالِدُونَ
- ايشان در آنند جاودان .
النوبة الثانية
- قوله تعالى
وَ إِذْ قُلْنا
معطوفست بر آيهء پيش ، و در موضع نصب است فكانه قال اذكر يا محمد :
إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ
اللَّه تعالى نعمتهاى خويش و منتها بر بندگان مىشمارد و در ياد ايشان ميدهد ، ايشان كه در عهد رسول خدا بودند و پس از ايشان تا بقيامت . ميگويد - من آن خداوندم كه هر چه در زمين از بهر شما آفريدم و منافع و معايش شما در زمين پديد كردم چنانك گفت
هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً
- پس با آدم كه پدر شما بود كرامتها كردم و نواختها افزودم . از آن كرامتها يكى آنست كه از بهر وى با فريشتگان اين خطاب كردم كه -
إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً
ديگر آنكه فريشتگان را فرمودم كه وى را سجود كنيد ، فذلك قوله -
وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ
. اينجا گفت سجود كنيد آدم را ، جاى ديگر گفت
فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ
او را بسجود افتيد شما كه فريشتگانيد . فسجد الملائكة كلّهم اجمعون - فريشتگان همه سجود كردند
أَكْلِهِمْ
گفت تا خلق دانند كه همگنان سجود كردند نه جوكى ازيشان . و
أَجْمَعُونَ
گفت و همه بهم ، تا دانند كه بيكبار بيك آهنگ بودند نه پراكنده و در هنگامهاى گسسته .