غبار روى آينه را بپوشاند ، صورت انسان را درست نشان نمىدهد ؛ اماّ اگر آينه پاك باشد ، صورت انسان را خوب و شفاف نشان مىدهد ، در آينه پاك ، انسان تمام عيوب خود را مىبيند .
« وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ يُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ »
استعداد مىخواهد ، زحمت مىخواهد ، تعلم مىخواهد و بعد كشفيات شروع مىشود . اگر انسان صفاى باطن داشته ، استعداد عالى داشته باشد ، وقتى قرآن را مطالعه كند ، تفسير انسان نيز عوض مىشود . مىخواهم مطلبى را در اينجا بيان كنم تا صحبت ما از شكل خطابه بيرون شود ؛ زيرا ما مىخواهيم درس بخوانيم و چيزى را بفهميم ، خطابه نيست كه ما روى منبر برويم و هرچه بخواهيم بگوييم و مبالغه كنيم . مبالغه غير از يادگيرى است . مبالغه كار شاعران است . ( دلم درياى خون شد ) مگر دل تو چهقدر بزرگ است كه درياى خون شود ! ( دنيا را فداى سرت مىكنم ) اما در عمل پنجا افغانى را هم از جيب خود بيرون نمىكنم ، اينها همه مبالغه است و مبالغه كار درستى نيست .
تفسير متعدد يك آيه
يك مطلب را مرحوم آقاى حكيم در حقايق الاصول ، شرح كفاية الاصول ( ج 1 / 95 ) نقل كرده است . ايشان ازمحقق نايينى مرحوم ، كه استاد آقاى خويى و آقاى حكيم و بعضى از علماى ديگر بود . قبر نائينى مرحوم در نجف اشرف در صحن مطهر حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام است . من در آنجا زياد مىرفتم و گاهى هم نزد شيخ حسين حلّى درس خارج