به حداقل برساند و تا حد امكان به همان حال نگه دارد . تنش موجب رنج يا ناراحتى است در حالى كه رهايى از تنش موجب لذت يا آرامش است . بنابراين مى توان گفت كه هدف اصل لذت ، رفع آزار و يافتن لذت است . اصل لذت مورد خاصى ازتمايل كلى است كه در تمام موجودات زنده يافت مىشود و هدف آن حفظ ثبات در برابر اختلالات درونى و خارجى است .
2 - دو فرايندى كه بوسيله آنها نهاد ، تنش را رفع مىكند ، يعنى فعاليت حركتى براساس ا نگيزه ناگهانى و تجسم سازى ( تشفى آرزو ) براى رسيدن به هدفهاى بزرگ تكاملى بقاء و تكثير ، كافى نيستند . انعكاس ها و اميال نه براى شخص گرسنه ، غذايى توليد مى كنند و نه براى كسى كه انگيزه جنسى دارد ، جفتى بوجود مى آورند . در واقع ، رفتارى كه بر اساس انگيزه ناگهانى باشد ممكن است با ايجاب كردن مجازات به وسيله دنياى خارج ، منتج به افزايش تنش ( رنج ) شود . بشر بايد در تكاپوى يافتن غذا ، جفت جنسى و عوامل ديگرى كه براى زندگى لازم است ، باشد ، مگر اينكه مانند دوران طفوليت ، پرستار و قيم دائمى داشته باشد . براى اينكه شخص ، اين فعاليتها را با موفقيت انجام دهد ناچار است كه واقعيت خارجى ( محيط ) را بپذيرد و با انطباق با آن يا تسلط بر آن از دنيا آنچه را كه احتياج دارد به دست آورد . اين داد و ستد بين شخص و دنيا ، دستگاه روانى جديدى را به وجود مى آورد كه « خود » نام دارد . . . .
3 - سومين بنياد عمده شخصيت ، « فراخود » است كه جنبه اخلاقى يا معنوى شخصيت را تشكيل مىدهد . « فراخود » بيشتر معرف آرمان است تا واقعيت و بيشتر به سوى كمال مى گرايد تا واقعيت يا لذت . « فراخود »
عجايب ومطالب (فارسى) — صفحة 228
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص٢٢٨